Gegoochel met handige plots

Een van de aardigste afleveringen van de politieserie Columbo is die waarin de mompelende rechercheur het opneemt tegen een moordlustige goochelaar. Het is een soort Columbo in het kwadraat: veel van de aantrekkingskracht van de serie schuilt namelijk in de `great escapes' die de daders van de plaats delict maken. Niet de ontknoping wíe het gedaan heeft (al wil dat als je de eerste vijf minuten hebt gemist ook nog wel eens tot verrassingen leiden), maar vooral aan de reconstructie hóe het misdrijf is gepleegd, ontleent de door Peter Falk gespeelde politieman zijn grandeur. Hoe komt-ie er toch achter, vraag je je steeds weer af. Want ergens tussen de moddersporen van de schoenen van de moordenaar en het koelbloedige blikken noch blozen als zij tegenover de morsige Peter Falk staan, maakt de geest van Columbo onnavolgbare kronkels.

Zo slaagde hij er in de bewuste aflevering in om het brein van een meesterillusionist te kraken door een praatje met de groenteman; als ik het me goed herinner. Want waarom had de goochelaar nou zoveel kool gegeten de laatste tijd? Om te oefenen of zijn guillotinetruc ook écht zou werken als dat nodig zou blijken te zijn natuurlijk. Je moet er maar opkomen.

De scenarioschrijvers van de serie werden in ieder geval niet gehinderd door de erecode van de goochelbranche dat je nooit een truc uitlegt. Want ook zonder illusionist in de hoofdrol bevatte elke aflevering wel een kijkje in het groot goochelaarshandboek.

,,Vraag me niet om uit te leggen hoe ik het doe, want dan bederf ik je plezier'', zegt dan ook Jonathan Creek, de hoofdpersoon van een nieuwe Engelse misdaadserie. Maar dan hebben we al minutieus kunnen volgen hoe de act met het doorgezaagde weesmeisje in elkaar zit en dat is inderdaad niet zo leuk om te weten. Al in de eerste aflevering van de uit enkele en dubbele delen bestaande reeks, worden er zoveel goocheltrucs verklapt dat dat het ergste doet vrezen voor de rest van de serie. Jonathan Creek is ontwerper van trucs en toverdozen, die hij omdat hij zelf veel te verlegen is om ze uit te voeren verkoopt aan een hooghartige magiër. Zo eentje waarvan je ieder moment hoopt dat híj elke misdaad in de serie heeft gepleegd. Wat een kwast! De timide Jonathan neemt het met de volkse misdaadjournaliste Maddy, die voortdurend wil weten `hoe hij het doet' op tegen moordenaars die denken dat zij het slimste jongetje of meisje uit de klas zijn.

Hoewel de twee helften waarin de plot van de dubbele openingsaflevering The Wrestler's Tomb uiteenvalt (waarin uitvoerig uit de doeken gedaan wordt hoe Jonathan en Maddy elkaar hebben leren kennen) rechtstreeks ontleend lijken aan de verdorven geesten van Columbo's tegenstanders, moet toegegeven worden dat ze handig aan elkaar zijn gesmeed. Zo krijgen we plottechnisch waar voor ons geld: én een onmogelijke aftocht van de plaats van de misdaad én een onverwachte dader. Beter goed gejat dam slecht bedacht zullen de producenten hebben gedacht. Maar dan moet je niet mikken op liefhebbers van het genre, want die doorzien je slechte trucs meteen.

Als Jonathan Creek maatgevend is voor het offensief met nieuwe zomerprogrammering dat de publieke omroepen hebben ingezet, dan verliezen ze al op de eerste zoele avond een hoop kijkers aan een fijne misdaadroman in het park.

Jonathan Creek, donderdag, Ned.3, 19.23-20.15u.