Abdullah Öcalan

FRANKFURTER ALLGEMEINE

[...] Voor hetzelfde geld eindigt de zaak-Öcalan op een ongewone manier. De wereld is niet arm aan voormalige guerrillaleiders of terroristen die president van een staat zijn geworden en – zeldzamer – de Nobelprijs voor de vrede kregen.

[...] De Turkse republiek voldoet aan het einde van de eeuw niet aan de verwachtingen, die men aan het begin van deze eeuw aan haar had gesteld. De verderfelijke geest van het nationalisme is sterker dan ooit. De opvatting dat het in het Koerdische conflict alleen gaat om terrorisme, krijgt in de voor de Turkse regering in Ankara gunstige afloop van de zaak nieuw voedsel. Het kan worden betwijfeld dat er in Turkije veranderingen plaatsvinden in de richting van meer democratie en een beschaafde samenleving, zoals veel politici in het algemeen zeggen voor te staan. Weliswaar is het voor Öcalan afgelopen, maar de Koerden die hem al die jaren hebben gesteund zullen de strijd voor meer rechten niet opgeven.

de VOLKSKRANT

[...] Hoewel in Turkije sinds 1984 geen doodstraffen meer voltrokken zijn, ziet het er voor Öcalan somber uit. Dat is tragisch, niet alleen voor Öcalan en voor de Turkse rechtsstaat, maar vooral omdat hiermee een historische kans op een Turks-Koerdisch vergelijk wordt verspeeld. [...]

Internationale druk op de regering-Ecevit is de enige mogelijkheid om deze fatale ontwikkeling alsnog te keren. De Raad van Europa heeft gedreigd Turkije te zullen uitstoten, en ook van de EU valt een scherp protest te verwachten. De Unie heeft zichzelf helaas in het verleden een belangrijk drukmiddel uit handen geslagen door de door Turkije gewenste toetreding tot de EU naar een verre toekomst te verschuiven. Alleen als ook de VS, met hun van oudsher nauwe band met Turkije, stelling nemen tegen dit explosieve doodvonnis, is er een kans dat de Turkse regering staatsmanschap zal laten prevaleren boven de roep om wraak.

TROUW

[...] Natuurlijk moet Öcalan verantwoordelijk gesteld worden voor ernstige misdaden die zijn Koerdische Arbeiderspartij PKK heeft begaan, en mag hij een terechte straf niet ontlopen. Maar overheid en parlement in Turkije dienen eveneens te beseffen dat de voedingsbodem voor de Koerdische opstand in Turkije ook ontstaan is doordat Turkije zijn Koerdische minderheid al decennialang haar fundamentele rechten onthoudt.

In feite ligt er nu voor parlement en overheid in Turkije een tweeledige kans: niet-uitvoeren van het vonnis en afschaffing van de doodstraf kunnen een proces op gang brengen waarin Turken en Koerden uiteindelijk kiezen voor een vreedzame oplossing van hun conflict. Tevens kan dan Turkije weer zicht krijgen op het zo begeerde lidmaatschap van de Europese Unie. Voltrekking van het vonnis zal beide mogelijkheden voor jaren tenietdoen.