`De zigeuners waren nog erger dan de Serviërs'

In Mitrovica worden de huizen van zigeuners massaal geplunderd: zij zouden de Serviërs hebben bijgestaan bij de verdrijving van Albanezen. De Serviërs zelf hebben zich opgesloten in hun stadsdeel, niet bereid voor de Albanezen te wijken.

Seniha Etemi (28) is alleen achtergebleven in de zigeunerwijk van Mitrovica in het noorden van Kosovo. Ze zit op de stoep voor haar huis, plukt zwarte haartjes van haar kin en grinnikt – nergens om. Albanese jongens lopen door haar straat, ze dragen kasten, koelkasten en gasfornuizen. Huizen die ze leeggehaald hebben, worden in brand gestoken. ,,Wij doen terug wat de zigeuners ons hebben aangedaan'', zegt Aslan Peci (22). ,,Ze hadden wapens, ze roofden onze huizen leeg en brandden ze af. Zij waren erger dan de Serviërs, het was een feest voor hen.''

Vorige week vluchtten de meeste zigeuners van Mitrovica naar het noordelijke deel van de stad. Daar hebben de Serviërs van de stad zich teruggetrokken. De wijk van de zigeuners ligt in het Albanese deel van de stad. Franse KFOR-soldaten staan op de brug die de delen van de stad met elkaar verbindt en houden de Serviërs en Albanezen uit elkaar. Zigeuners die achterbleven werdendoor de Albanezen weggejaagd. Alleen Seniha Etemi bleef voor haar huis zitten, grinnikend, om niets: ze is niet helemaal goed bij haar hoofd.

Saniha Etemi krijgt nu eten van de Franse KFOR-militairen. Die staan met één tank in de brandende wijk. Dat huizen en winkels worden leeggeroofd, vijftig meter verderop, zien ze niet. De Fransen zijn druk bezig journalisten te registreren die de brandende zigeunerwijk in willen. ,,Voor het geval jullie niet terugkomen.'' Plunderende Albanezen – ook vrouwen, kinderen en oude mannen – vermijden de straat met de Franse tank, ze lopen met hun buit door kleine straatjes de wijk uit.

Afgelopen weekend dreigden Albanezen het Servische stadsdeel binnen te trekken. In dat stadsdeel zijn de meeste winkels, en alleen daar zijn nu bakkerijen open. De Serviërs van Mitrovica hebben besloten dat ze niet vluchten, zoals Serviërs elders in Kosovo. Ze houden actie-vergaderingen in restaurant Vojvoda. ,,We hebben ons georganiseerd", zegt Nikola Ralevic (23), student, ,,wij laten ons niet wegjagen.'' Dag en nacht staan de Serviërs bij de brug om de Albanezen tegen te houden, alleen Albanese vrouwen met een boodschappentas worden soms toegelaten.

Albanese mannen werden in elkaar geslagen toen ze eind vorige week probeerden de brug over te gaan. Het lukte de Fransen nauwelijks nog om de twee groepen uit elkaar te houden. Ze vreesden vooral de demonstratie van Albanezen die was aangekondigd voor het weekend. Hashim Thaçi, leider van het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK en premier van de zelf-benoemde regering van Kosovo, was onder Franse KFOR-begeleiding naar Mitrovica gekomen om de Albanezen te kalmeren. Ze moesten ophouden met demonstreren en dreigen, zei hij. ,,Iedereen die dat wil, mag in Kosovo wonen.''

Maar ook zijn eigen tolerantie kende grenzen. Een van de Albanezen in de demonstratie schreeuwde naar hem: ,,Waarom laat jij Russen toe in Kosovo?'' Een ander riep: ,,Waarom sluit je overeenkomsten met de Serviërs?'' Thaçi maakte, bijna onmerkbaar, een beweging met zijn hoofd naar de twee mannen. De lokale commandant van het UÇK zag het gebaar en begreep het onmiddellijk: hij arresteerde de twee, ze werden geboeid afgevoerd. De Fransen zagen niets van de arrestaties. KFOR-commandant Pierrick Rio, die de gebeurtenissen volgde vanaf de brug, was na afloop erg tevreden: ,,Er waren geen incidenten, we hebben alles volledig onder controle.''

Bij een andere toegangsweg tot het Servische deel van de stad hebben Servische mannen een eigen checkpoint ingericht, naast een Franse KFOR-tank. Ze zitten op een terras in de buurt en drinken bier. Als er een auto langs komt, houden ze die tegen. Ze zeggen dat ze van de politie zijn en doorzoeken de auto. ,,Zolang ze geen geweld gebruiken doen we niks'', zegt een Franse militair die erbij staat, ,,Wij beschermen de wijk tegen het UÇK'', zegt Nenad Bojzic, een van de Serviërs. ,,De Fransen, daar hebben we niks aan.'' En als de Serviërs gewapende UÇK-soldaten aantreffen in de auto's die ze tegenhouden? Bojzic grijnst: ,,Dan zijn de Fransen in de buurt. Daarom staan we hier.''