Aart Klein

Uit het overzicht van Aart Kleins oeuvre, zoals dat geëxposeerd wordt in het Amsterdams Historisch Museum, zijn zijn naoorlogse theaterfoto's weggelaten. Volgens de samensteller van de expositie, Jeroen de Vries, waren die foto's 'niet sterk genoeg' (NRC Handelsblad 18 juni).

Dat kan zijn, maar historisch gezien zijn juist deze foto's medebepalend geweest voor Kleins latere stijl.

In die naoorlogse jaren, toen films en chemicaliën nog schaars waren, ontwikkelde de fotogroep Particam, waartoe Aart Klein even behoorde, een speciale methodiek om met gebrekkige middelen zonder hinderlijk flitslicht in schemerige theaterzalen te kunnen fotograferen. Klein speelde in het ontstaan van die techniek zijn rol.

Hij experimenteerde met het ontwikkelen van langzame (minder lichtgevoelige) films in oververhitte papierontwikkelaar, hetgeen onverwachte resultaten opleverde, namelijk de sterk grafisch aandoende beelden in zwart en wit zonder veel tussengrijzen. Vooral Maria Austria is met deze theaterfotografie doorgegaan, maar ook Klein maakte dit soort opnamen.

Dat die eerste foto's in het licht van de latere technische mogelijkheden 'niet sterk genoeg' zijn, kan volgehouden worden maar het waren wel de eerste voorbeelden van de contrastloze zwartwitfotografie waarmee Klein terecht zo bekend is geworden.

Als zodanig horen voorbeelden ervan thuis in een overzicht van zijn werk.