Het Einde van een Tijdperk

Meer dan aangedaan staan we die fatale avond te kijken naar de rokende resten van de eens zo trotse AVRO-studio in Hilversum. Alleen de voorgevel staat nog overeind en nog vaag kun je de contouren herkennen van het borstbeeld van Willem Vogt bij de ingang, maar meer ook echt niet. ,,Het is niet te bevatten'', zeg ik tegen m'n buurman. ,,Zo vieren we uitbundig het afscheid van Willem Duys en dan stopt Toots Thielemans plotseling met spelen en vraagt de aanwezigen om via de zijdeur het pand te verlaten.'' ,,Ja'', beaamt de buurman. ,,Ik dacht eerst dat buiten als verrassing voor Duys de Pastorale werd gezongen door Liesbeth List en Ramses Shaffy, maar het bleken brandweerauto's te zijn.'' ,,De hand van God!'', hoor ik iemand achter me brommen. ,,Het is toch meer dan toeval dat juist op dit afscheid de AVRO in vlammen opgaat. En kijk maar, je kan zien dat Duys z'n vissenkom nog net gespaard is gebeleven. Dat zegt toch genoeg.''

`Het einde van een tijdperk'. Zo ervaart het Nederlandse radio-gebeuren de ondergang van het mooiste en bijzonderste studiocomplex van Nederland. De brand ontstond tijdens het afscheidsfeest van Duys dat werd opgeluisterd met veel vuurwerk en coryfeeën uit de showbizzwereld. ,,Duijs en de AVRO-studio waren één'', zegt Joop van den Ende, nog maar net bekomen van de schrik. ,,Ik heb daar heel wat wilde nachten meegemaakt. De AVRO heeft bewezen dat nieuwe vormen en nieuwe ideeën bestaansrecht hebben en Duys z'n ideeën drukten nog jarenlang hun stempel op het AVRO-gebouw, al was hij er zelf de laatste jaren nog maar zijdelings bij betrokken.'' Ook hoofdredacteur Paul Evers (73) van Muziekkrant Oor is danig aangeslagen. ,,Je kwam daar binnen in die studio en boem... zelfs als Duys er nog niet was kon je de sfeer al voelen hangen. Ik heb daar veel geleerd.''

Multi-instrumentalist, componist en bandleider Willem Breuker kan zich nog goed herinneren dat hij z'n eerste platencontract tekende voor het Relax label van Willem Duys. ,,Hij had toen nog geen eigen kantoor en daarom vroeg hij mij naar de AVRO-kantine te komen om de zaken af te handelen. Dat ging voortreffelijk, en met een rondo en een gevulde koek werd het uitbrengen van mijn eerste lp (Litany for the 14th of june 1966beklonken.''

Maar het zijn niet alleen de grote namen die het vertrek van Duys en het afbranden van het studio-complex met elkaar in verband brengen. Zo hebben een aantal jonge aankomende kunstenaars van de week geprobeerd demonstratief honderden kleine witte pakjes te deponeren op de vloer van een Amsterdamse discotheek waar in het verre verleden ooit AVRO opnamen werden gemaakt. De vreedzaam verlopen demonstratie werd echter dezelfde dag al gestoord door Justitie die bij monde van haar persofficier verklaarde voor de witte pakjes een andere bestemming te hebben.

Het staat overduidelijk vast dat de catastrofale brand en het vertrek van Duys het einde van een tijdperk betekent. Niet alleen medewerkers, maar ook luisteraars zullen het niet meer kunnen opbrengen om de oude AVRO-stijl, waar we toch gerust van kunnen spreken, in ere te herstellen. Wat overblijft is de herinnering aan een unieke samenwerking van gebouw en presentator waarover zowel medewerkers als luisteraars voorlopig nog niet uitgepraat zijn.

Net zoals de jarenvijftig-generatie nog steeds mijmert over de sluiting van de Poffertjeskraam op het Weteringscircuit en de zestigerjaren semi-revolutionairen in het geheim nog immer de (verkorte!) Anti Kruisraketten Route lopen is het niet uitgesloten dat tot ver in de volgende eeuw de gevolgen van de Duys-AVRO catastrofe merkbaar zullen zijn. En dat is niet niks!

Laten we er voor waken dat niet anderen aan de haal gaan met de verworvenheden van de nu afgelopen tijden en dat die enkele cynicus die na de brand Neil Youngs gevleugelde woorden `It's better to burn out than to fade away' citeerde, geen gelijk zal krijgen.