EEN OASE VAN GRAS, RUST EN TRADITIE

Wimbledon houdt ook in het nieuwe millennium vast aan zijn tradities. De vrouwen krijgen minder geld dan de mannen, want waar pronken de kindersterren eigenlijk mee? ,,Het vrouwen- tennis wordt vergiftigd door racisme.''

Wimbledon is die kilometers lange rij van geduldige goudzoekers, die zelfs na acht uur wachten in de brandende zon verrukt het tenniswalhalla betreden om vervolgens langs de theaters te lopen waar ze niet in mogen.

Wimbledon is het typisch Britse product van eeuwenoude tradities die door de aristocraten van de All England Club zorgvuldig worden gecultiveerd. Hier maken de acteurs op het centre court nog een nederige knieval voor het establishment in de Royal Box. Het kostte Bud Collins, de kleurrijke commentator van het Amerikaanse tv-station NBC, twintig jaar geleden dan ook de grootste moeite het mekka van de tennissport te slijten aan zijn superieuren. ,,Wimbledon is net zo diep verankerd in de Engelse samenleving als het Koninklijk Huis en het wisselen van de wacht op Buckingham Palace'', beseft Collins. Leg dat maar eens uit aan de gemiddelde Amerikaan.

Wimbledon is het enige tennistoernooi waar de multinationals onzichtbaar moeten blijven. Reclameborden ontbreken sinds jaar en dag op de banen aan de Church Road en de directie kan het zich met een jaarlijkse winst van ongeveer 100 miljoen gulden ook permitteren om de commercie buiten de deur te houden. De BBC betaalt miljoenen voor de televisie-rechten en de tienduizenden bezoekers en aandeelhouders van Wimbledon laten zich gretig een pond per aardbei aftroggelen. Bovendien staat het logo van Wimbledon op T-shirts, handdoeken, koffiekopjes en andere prullaria garant voor miljoenen-inkomsten.

In vergelijking met de US Open is Wimbledon een oase van rust. ,,Bij ons wordt de directeur van Pepsi Cola met een poeha gepresenteerd alsof hij belangrijker is dan de spelers'', vertelt Collins, terwijl hij de knauwende, Amerikaanse tongval imiteert. ,,De winnaar krijgt een cheque in zijn handen gedrukt en alle sponsors worden keurig bedankt. Het is toch veel mooier dat op Wimbledon de hertogin van Kent uit haar loge afdaalt om geheimzinnige gesprekken te voeren met de finalisten, de umpire en de ballenjongens? Er komen louter banale teksten uit haar mond. Maar op Wimbledon wordt de indruk gewekt dat de duchess minutenlang over de diepere zin van het leven filosofeert. Ik laat me op Wimbledon graag voor de gek houden.''

Wimbledon is het enige grandslamtoernooi waar nog op gras wordt gespeeld en als het aan John Lloyd ligt, maakt de All England Club een dramatische keuze voor de volgende eeuw. De directeur van de belangrijkste Engelse tennisschool betoogde gisteren in The Independent on Sunday dat het gras op Wimbledon de tennissport bij de mannen reduceert tot ordinair pistoolschieten. Oprollen die grastapijten, luidt de boodschap van Lloyd. Dat is natuurlijk vloeken in de kerk, want Wimbledon ontleent zijn faam nu eenmaal aan flitsend servicevolleyspel op gras. En baseliners als Björn Borg en Andre Agassi hebben toch bewezen dat de return op gras nog belangrijker is dan het geweld van de service?

Wimbledon is jaarlijks het podium voor een dispuut over het prijzengeld. Terwijl de tennisvrouwen op de US Open sinds jaar en dag gelijke rechten hebben als hun mannelijke collega's krijgen ze op Wimbledon 63 procent van het honorarium voor de mannen. De All England Club verschuilt zich traditioneel achter het argument dat de mannen best-of-five sets spelen en de vrouwen maximaal drie. De Engelsman Tim Henman gooide afgelopen week olie op het vuur door de vrouwen als ,,te inhalig'' te bestempelen. Richard Krajicek ontketende vijf jaar geleden een enorme rel op Wimbledon door de tennissters af te schilderen als `fat pigs' die je zeker niet op het centre court mocht laten optreden. De Nederlander hield zich dit jaar wijselijk buiten de discussie.

Bijval kreeg Henman wel van Jim Courier, die de Women's Tennis Association (WTA) opriep eerst maar eens in eigen huis orde op zaken te stellen. In het vrouwencircuit ligt het prijzengeld bij de reguliere toernooien aanmerkelijk lager dan bij de mannen. Ook op de baan onderstreepte Courier zijn stelling door Wimbledon zo ongeveer op een brancard te verlaten na zijn marathonpartij tegen Sjeng Schalken. En zou Venus Williams voor een half uurtje pats-boemtennis tegen mevrouw Pitkowski dan evenveel moeten verdienen als Courier na een slijtageslag van vierenhalf uur?

Billie-Jean King vindt van wel. De recordhoudster op Wimbledon met 20 titels in het enkel- en dubbelspel gaf de All England Club in The Times een flinke draai om de oren. King verweet Wimbledon niet alleen discriminatie. Ze kwam ook met cijfers. ,,Tijdens die drie sets houden de vrouwen de bal langer in het spel dan de mannen in vijf sets en op Eurosport worden de partijen van de vrouwen veel beter bekeken dan die van de mannen'', stelde King.

Volgens de All England Club is echter uit eigen onderzoek gebleken dat de voorkeur van de bezoekers op Wimbledon juist uitgaat naar het tennis van de mannen. King: ,,Nog belangrijker is de amusementswaarde van het gebodene. Atleten die de 100 en de 1.500 meter lopen, krijgen meer betaald dan de mensen die uitkomen op de 10.000 meter. Wimbledon zou het voortouw moeten nemen in het promoten van gelijke rechten voor mannen en vrouwen. De All England Club moet zich niet laten leiden door het irrelevante feit dat de mannen in Dubai meer prijzengeld ontvangen dan de vrouwen in Tasjkent.''

Maar is ook Wimbledon niet het toernooi waar de aanwezigheid van dominante en soms zelfs gewelddadige ouders van de kindersterren juist pleit voor een drastische reductie van het prijzengeld? En waar pronken de tieners eigenlijk mee? Ze gebruiken hun ellebogen om een mogelijke concurrente te vernietigen in een wereld van afgunst, constateerde Samantha Stevenson, de moeder van de Amerikaanse qualifier Alexandra Stevenson die op Wimbledon verrassend de vierde ronde bereikte. ,,Het vrouwencircuit is een grote nachtmerrie'', vertelde Samantha Stevenson aan The Sunday Times.

De pas 18-jarige Alexandra heeft als kind van een zwarte vader een donkere huidskleur en volgens haar blanke moeder werd ze tijdens de kwalificaties op Roehampton gediscrimineerd. ,,De speelsters in de vrouwentour gedragen zich als kinderen op een highschool'', vertelde moeder Stevenson. ,,Alexandra werd door een tegenstander op Roehampton voor nigger uitgescholden. De intolerantie bij de vrouwen is onverdragelijk. De mensen zouden me niet geloven als ik vertel wat ik als moeder van Alexandra tijdens haar partijen allemaal naar mijn hoofd krijg geslingerd.''

Alleen Steffi Graf en Monica Seles gedragen zich volgens Stevenson normaal. ,,Seles bewijst telkens waarom ze het idool van Alexandra is en Steffi heeft mijn dochter onlangs in de kleedkamer heel vriendelijk toegesproken. Martina Hingis is tegenwoordig wat afstandelijker nu ze heeft ontdekt dat Alexandra goed kan tennissen. De andere speelsters tonen geen enkel respect.'' De familie Stevenson dreigt nu ook de WTA aan te klagen, omdat Alexandra vanwege haar status als amateur niet in aanmerking komt voor het door haar op Wimbledon reeds verdiende prijzengeld van ruim 80.000 gulden. ,,Terwijl we bijtijds hadden opgegeven dat Alexandra sinds Wimbledon van tennis haar beroep heeft gemaakt'', zei moeder Stevenson.

Zo blijft Wimbledon ook het decor voor hartstochtelijke discussies over de toekomst van de tennissport. Moeten jonge kinderen niet beter worden beschermd tegen de dominante invloed van de commercie? Hoe hypocriet is de liefde voor talentvolle pubers als Anna Kournikova, Jelena Dokic en Mirjana Lucic als later blijkt dat ze vroegtijdig zijn opgebrand?

De Britten bekommeren zich slechts om één ding. Het verdriet van Wimbledon is het bronzen beeld van de legendarische Fred Perry als een blijvende herinnering aan de laatste Engelse winnaar in 1937. Het wordt hoog tijd dat Tim Henman dit jaar met dat Britse trauma afrekent.