De rooien zingen een toontje lager

HSC '21 uit Haaksbergen behaalde zaterdag in Spakenburg het algemene amateurkampioenschap. IJsselmeervogels leed thuis een sensationele 4-3 nederlaag. Sommige dorpsgenoten hadden toch reden tot juichen.

De man van de viskraam wenst anoniem te blijven. Hij wijst naar enkele politieagenten die zich in de bosjes achter het voetbalveld schuil houden. De verkoper van broodjes haring en broodjes paling draagt een blauw-wit gestreepte schort, de kleuren van VV Spakenburg. Voor een goede omzet rekent hij op een overwinning van de plaatselijke IJsselmeervogels. Maar in zijn hart wenst hij de gezworen vijand een ruime nederlaag toe. Na afloop van de zinderende wedstrijd staat de man met een grote grijns achter zijn viskraam. ,,Het werd de hoogste tijd dat die `rooien' een toontje lager gingen zingen.''

De apotheose van het algemene kampioenschap staat deze middag niet alleen in het teken van de beste zaterdagamateurs (IJsselmeervogels) en de beste zondagamateurs (HSC '21). De wedstrijd aan de Westdijk zorgt ook voor een spanningsveld tussen de twee rivaliserende verenigingen in de gemeente Bunschoten-Spakenburg. Vrouwen in klederdracht bepalen niet langer het straatbeeld. De vissersvloot is uitgedund tot twee botters met de kentekens BU33 en BU191. Voetbal is zonder twijfel de belangrijkste bijzaak in de christelijke enclave.

De velden van VV Spakenburg en IJsselmeervogels liggen op een steenworp van elkaar verwijderd. Op de middag dat de `rooien' om de landstitel strijden, organiseren de `blauwen' een fancy-fair in de eigen kantine. Maar de meeste supporters van VV Spakenburg kijken liever naar het voetbal bij de buren. Hun uitzicht wordt belemmerd door een metershoog spandoek van IJsselmeervogels. ,,Beetje buren pesten'', verklaart Jaan de Graaf met zijn schorre stem.

Hij was de held van de cupfighters die in 1976 doordrongen tot de halve finale van het KNVB-bekertoernooi. Hij besloot na lang aarzelen prof te worden bij AZ en later bij Go Ahead Eagles. Maar voetballen op de dag des heren bleef verboden. De marktkoopman bleef zijn club niet trouw, wél zijn geloof. Na zijn profavontuur werd hij weer met open armen ontvangen door IJsselmeervogels.

Zaterdag, vlak voor de wedstrijd tegen HSC '21 deelt hij gratis kaartjes uit voor de hoofdtribune. Zijn knipoog verraadt onoirbare praktijken. De Graaf was een sierlijke maar ook luie voetballer, weten zijn omstanders. ,,Nee, Jaantje had nooit last van kramp', zegt zijn buurman op de hoofdtribune. Hij verwijst naar de spelers op het veld die bij bosjes met verstijfde spieren ter aarde storten. Zelfs de scheidsrechter, een broer van oud-profvoetballer John van Loen, krijgt in de tweede verlenging een blessurebehandeling. Uiteindelijk geeft het technische surplus van HSC '21 de doorslag.

De vereniging uit Haaksbergen behaalt haar eerste amateurtitel. Elftalbegeleider Wim Busschers van HSC '21 kan weer opgelucht ademhalen. Hij heeft na de laatste gelijkmaker van IJsselmeervogels een karatetrap geïncasseerd van een dolgedraaide reservespeler van de thuisclub. Onmiddellijk stormen tientallen stewards naar de plek des onheils waar zich chaotische taferelen afspelen. De stewards lijken liever te meppen dan te sussen. De speaker probeert de gemoederen tot bedaren te brengen. ,,Jongens, het is maar een spelletje.''

De gewonde man wordt per brancard naar de kleedkamer gedragen, waar hij even later gezelschap krijgt van een huisarts uit Spakenburg. Deze dokter heeft zojuist een paar hechtingen toegediend aan een speler van IJsselmeervogels, dat het kwaliteitsverschil probeerde te camoufleren met schaamteloze tackles. In totaal vallen elf gele kaarten en een rode kaart. ,,Deze karakterjongens verliezen nooit met warm weer'', bluft Jaan de Graaf een paar minuten voor het beginsignaal. ,,Kijk de statistieken er maar op na.'' Hij krijgt geen gelijk.

Aan het eind van de tweede helft lopen de bestuursleden van HSC '21 met bossen bloemen langs de zijlijn. Maar zij vergissen zich in de veerkracht van IJsselmeervogels dat een verlenging uit het vuur sleept. Terwijl de vijfduizend toeschouwers zich vervolgens willen opmaken voor een strafschoppenserie, zorgt invaller Dmitri Charnotski alsnog voor de winnende treffer van HSC '21. ,,Die knaap is vast geen Tukker'', weet de geboren en getogen Spakenburger Gerrit de Graaf.

Als gepensioneerde directeur van de plaatselijke koekfabriek heeft Gerrit de Graaf geen voorkeur voor rood of blauw. Hij verdeelt zijn machtspositie over beide kampen. Eerst was hij bestuurslid van VV Spakenburg. Later werd hij shirtsponsor van IJsselmeervogels. Oma's Cake staat al meer dan vijftien jaar op de dunne rode baan van het overwegend witte shirt. De Graaf werd vroeger uitgelachen om de benaming van deze deegwarenspecialiteit. Toch heeft hij nooit spijt gehad. ,,Na Ajax waren wij de tweede club met shirtsponsoring. Overal in Nederland kennen ze Oma's Cake. Een succesformule.''

Gerrit de Graaf toont een vergulde balpen waarmee het eerste contract met IJsselmeervogels is ondertekend. Heeft hij nooit overwogen VV Spakenburg de helpende hand te bieden? ,,Laatst wilde ik hun een nieuw electronisch scorebord cadeau doen, maar ze kunnen niet leven met de gedachte dat de vijand ook met Oma's Cake adverteert. Ik kan helaas niet iedereen te vriend houden.''

Deze laatste constatering geldt nog meer voor Melrik Beukers, de spits en topscorer van IJsselmeervogels. Hij speelde vanaf zijn pupillentijd voor VV Spakenburg en vertrok een paar jaar geleden naar GVVV in Veenendaal. Vorig seizoen keerde Beukers terug. Tot verbijstering van de `blauwen' koos hij dit keer voor de `rooien'. Volgens de man van de viskraam is Beukers een geboren leugenaar. ,,Hij heeft altijd over hun graf gescheten en nu opeens strooit hij bloemen op hun graf. Zo zijn we hier toch zeker niet getrouwd.''