Brinkhorst stelt limiet aan varkens

De nieuwe minister van Landbouw, Brinkhorst, gaat het aantal varkens in Nederland aan een maximum binden. Hij stuurt daartoe ,,op zeer korte termijn'' een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer.

Dat schrijft Brinkhorst vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Een nieuw wetsvoorstel is nodig nadat de rechter de oude wet die inkrimping van de varkensstapel regelde grotendeels buiten werking had gesteld.

In het nieuwe voorstel staat Brinkhorst noodgedwongen meer varkens toe dan in de oude wet. Invoering zal niet geschieden met terugwerkende kracht.

Brinkhorst wil hoe dan ook wel de doelstellingen van de oude wet halen: 14 miljoen kilogram fosfaat minder in 2002 en betere leefomstandigheden voor varkens. Daarom bereidt hij ook een nieuwe wet voor, samen met zijn collega Pronk (Milieubeheer), die de reductie van de varkensstapel moet regelen. Dit wetsvoorstel gaat uiterlijk in september naar de Tweede Kamer. Brinkhorsts voorganger Apotheker wilde de varkensstapel via een opkoopregeling laten inkrimpen, Brinkhorst wil dat de sector zelf zorgt voor minder varkens zonder dat de staat daarvoor hoeft te betalen.

Voor zijn nieuwe wet wil Brinkhorst gebruikmaken van de Europese Nitraatrichtlijn, waaraan Nederland al enkele jaren niet voldoet. Deze richtlijn bepaalt de maximale hoeveelheid nitraat – een van de restproducten van onder meer varkensmest – in het grondwater.

Tot nu toe gaf de Europese Commissie Nederland uitstel om te voldoen aan de nitraatrichtlijn, omdat de inkrimping van de varkenshouderij nog niet rond was. Nu opnieuw vertraging dreigt bij de inkrimping, wil de Europese Commissie Nederland aanstaande woensdag officieel in gebreke stellen.

Brinkhorst noemt in zijn brief de huidige situatie in de varkenssector ,,uiterst zorgwekkend''. Hij meent dat er sinds de invoering van de oude varkenswet, september vorig jaar, veel te weinig varkens `uit de markt zijn gehaald'. Nederland telde vorig jaar zo'n 13,5 miljoen varkens, evenveel als vóór de uitbraak van de varkenspest, twee jaar geleden. Deze epidemie was voor het kabinet aanleiding de varkensstapel te verkleinen.

Overigens wordt het maximumaantal varkens dat de minister wil toestaan hoger dan hij zou willen. De rechter heeft bepaald dat boeren ook nog niet opgevulde ruimte in de stallen mogen benutten.

,,Er kan geen twijfel over bestaan dat de milieudoelstelling en de op dat punt bestaande verplichtingen tegenover de Europese Unie een reductie van de varkensmestproductie en van de varkensstapel onontkoombaar maken'', aldus Brinkhorst.

Brinkhorst legt de Tweede Kamer een aantal ,,denkbare varianten'' voor om tot inkrimping van de varkensstapel te komen. Zo stelt hij voor het aantal varkens per bedrijf afhankelijk te maken van ,,harde garanties die de varkenshouder moet bieden dat de door hem geproduceerde mest binnen de milieunormen wordt aangewend''.

Een andere mogelijkheid is om via afzetcontracten met eindgebruikers van mest binnen en buiten de landbouw (verbranding, export) het maximum aantal varkens vast te stellen. Ook een systeem van heffingen per varken behoort tot de bespreekbare opties.

Brinkhorst schrijft dat het in elk geval niet mogelijk is met alleen ,,technische oplossingen zoals mestverwerking en veevoermaatregelen'' de omvang van de varkensstapel terug te dringen. Verder blijft hij bij zijn standpunt dat de staat niet schadeplichtig is bij het afnemen van varkensrechten.

Landbouworganisatie LTO-Nederland heeft positief gereageerd op de voorstellen van Brinkhorst.

VARKENSHOUDER: pagina 11