`Met de Cubanen weet je het nooit'

In het nieuwe honkbalstadion van Neptunus in Rotterdam is gisteren het achtste World Port Tournament begonnen. Publiekstrekker Cuba treedt aan met een gelegenheidsteam.

Onder de rode cap van Fausto Alvarez Rizo is een voorzichtig grijzende haardos verborgen. De 38-jarige aanvoerder van `Cuba' werkt met zijn teamgenoten op het terrein van honkbalvereniging Zwijndrecht een lichte training af. ,,In Cuba worden de kinderen met een knuppel en een bal in de hand geboren. Het betekent dan ook heel veel voor mij om voor mijn land te mogen spelen op dit belangrijke toernooi.''

In de ploeg van publiekstrekker Cuba, dat het op het World Port Tournament (WPT) opneemt tegen Taiwan, Nederland en de Amerikaanse Sullivans, ontbreken alle bekende namen. ,,We hebben eind vorig jaar met het Cubaanse staatsinstituut voor sport afgesproken dat de nationale honkbalploeg aan het toernooi zou deelnemen. Welk team uiteindelijk komt, weet je nooit'', zegt Gerard Vaandrager, voorzitter van de Stichting Rotterdam Baseball. ,,Uit alles bleek dat het om het A-team zou gaan. Maar anderhalve week geleden ontving ik een fax met de mededeling dat ze helemaal niet zouden komen. Ze wilden de voorbereiding op de pan-Amerikaanse Spelen niet in gevaar brengen. Maar die staan al een hele tijd vast.''

,,Nee, dit is niet het Cubaanse A-elftal'', zegt Sergio Rios Cruz, in het dagelijks leven directeur sport van de provincie Ciego de Avila. ,,Ook niet het B, C of D-team. Dit is gewoon een Cubaans team, zonder de beste honderd spelers. Die bereiden zich voor op de pan-Amerikaanse Spelen volgende maand. We zijn hier gekomen met een selectie van spelers uit de nationale liga.'' De delegatieleider van het Cubaanse gelegenheidsteam spreekt van een ,,communicatiefoutje''.

Doordat nu ook professionals mogen deelnemen aan de Olympische Spelen zullen de amateurs uit Cuba de strijd moeten aangaan met de betaalde honkballers uit de Verenigde Staten. De Cubaanse politieke top wil daar absoluut niet van verliezen. Die verhoudingen liggen nog altijd gevoelig. En dus wilde Cuba zijn beste spelers niet afstaan voor een vriendschappelijk toernooi. ,,Wel begrijpelijk'', vindt Vaandrager, ,,maar Cuba heeft ook een economisch belang in Rotterdam en daar was even niet aan gedacht. Als duizend zakenlieden op de tribune slecht over je land praten, is dat niet bevorderlijk voor de handelsrelaties.''

De Rotterdamse metaalhandelaar Van 't Wout, wiens dochter de maatpakken voor Fidel Castro maakt, ontpopte zich als redder in nood. De invloedrijke zakenman toog naar Havana en wist op ministerieel niveau iets te regelen. De Cubanen zouden toch naar Rotterdam komen, maar wel met een tweederangs ploeg.

Het zat de organisatie van het WPT vooraf toch al niet mee. Het Australische honkbalteam, volgend jaar gastheer op de Olympische Spelen in Sydney, en de Amerikaanse Dallas Sox lieten om uiteenlopende redenen verstek gaan. Van de Cubaanse selectie die aantrad in de historische wedstrijden tegen de Baltimore Orioles zal in Rotterdam evenmin een speler te zien zijn. Rios Cruz wenkt een oudere man die op het trainingsveld ballen werpt. ,,Dat is onze coach. Hij is de enige die in Baltimore is geweest.'' Antonio Sánchez Founier komt aanlopen met een stapels knuppels op zijn schouder. Hij mocht vanwege zijn verdiensten voor het Cubaanse honkbal mee naar de Verenigde Staten. ,,Ik mocht op de tribune zitten. We hebben laten zien dat we kunnen winnen van de Amerikanen. Het was prachtig. Het hele land heeft drie dagen feest gevierd.''

Op het trainingsveld overlegt Rios Cruz met een toernooimedewerker die de dagschema's voor de Cubanen maakt. ,,Luister'', zegt de medewerker die niet met zijn naam in krant wil. ,,Ik maak nu afspraken met jullie en die kunnen niet meer worden gewijzigd. Begrepen?'' Op een kladblokje worden de etenstijden en het trainingsschema vastgelegd. Rios Cruz kijkt er aandachtig naar. ,,Maar we willen 's avonds ook nog een hapje. Brood, fruit, gewoon iets lekkers voor het slapengaan.'' De medewerker zucht: ,,Ik zal het vragen aan de organisatie. Maar wel op tijd zijn hè?'' Cruz: ,,Natuurlijk, No problema.''

Het mag dan niet het nationale team van Cuba zijn dat naar Rotterdam is gekomen, binnen de toernooi-organisatie wordt niet getwijfeld aan de kwaliteit van de Cubanen. ,,Wie het zijn? Geen idee'', zegt Vaandrager schouderophalend. ,,Maar we waren uiteindelijk al blij dat we een zootje namen hadden. Dan maakt het me echt niet uit wie er uit dat vliegtuig stapt. En de mensen die komen kijken trouwens ook niet, want die weten toch niet wie die Cubanen precies zijn. Maar ze kunnen echt wel wat hoor.''

Aanvoerder Alvarez Rizo wijst op de kwaliteiten en ambities van het Cubaanse gelegenheidsteam. ,,Natuurlijk zijn we goed. We komen hier om te winnen. Cubanen komen altijd om te winnen. Op Cuba hebben ze respect voor sporters. Maar de sporters moeten wel het goede voorbeeld geven aan de jeugd. Discipline is heel belangrijk. Alleen spelers die zich goed gedragen bereiken iets. Ik ben trots op mijn land en op wat ik heb bereikt. Als ik in Santiago over straat loop, kent iedereen mij.'' Vorige week vluchtten nog een aantal Cubaanse honkballers naar Costa Rica. Maar volgens aanvoerder Alvarez Rizo zal geen van zijn ploeggenoten in Nederland achterblijven. ,,Ons hart ligt op Cuba'', zegt hij lachend.

Op het trainingsveld krijgen de Cubanen een kartonnen doos met knuppels en helmen uitgereikt. Cadeautje van een sponsor. Een van de spelers houdt de knuppels in zijn hand en kijkt naar het prijsje van 550 gulden. ,,Hoeveel dollar is dat?'', vraagt hij. ,,Voor zo'n ding? Die sla je zo doormidden!'' Hij gooit de knuppel weer in de richting van de doos. De plastic verpakking ligt al rondom de dozen op het veld verspreid. De toernooimedewerker komt licht geïrriteerd aanlopen. ,,In de doos'', zegt hij terwijl hij het plastic van de grond pakt. ,,Vamos, kom op, om één uur moeten jullie eten.'' Als de Cubanen langzaam de bus in stappen zucht de medewerker: ,,De spelers van Taiwan kwamen keurig hetzelfde gekleed aan op Schiphol. De Cubanen daarentegen hebben maar één wedstrijdtenue bij zich. Omdat ze nu elke dag spelen, moet die kleding 's nachts gewassen worden. Het is altijd wat met die gasten.''