Luisteren en platspuiten

Ooit was het een stal waar de koeien stonden, maar als alles goed gaat staat hier over een week een baarbad. Een computeranimatie laat een fikse ovale kuip zien waarin de vrouwen straks kunnen bevallen. ,,Het bad wordt iets grotachtiger, met holletjes waar de vrouwen zich aan vast kunnen houden'', licht Bea van der Put (38 jaar, tien jaar verloskundige, twee kinderen) de verbouwing toe. De antieke boerderij La Torre aan de rand van San Joan de Mollet, een gehucht in het noorden van Catalonië, is vanaf volgende week het geboortehuis `Mare Nostrum'. Hier kunnen aanstaande ouders terecht voor zwangerschapscursussen, begeleiding bij thuisbevallingen en postnatale zorg. Of voor de bevalling zelf, al dan niet in bad.

Van der Put geeft aan thuisbevallen verreweg de voorkeur. ,,Maar hier is het geboortehuis een goed alternatief voor de mensen die in de bergen wonen en waar het ziekenhuis te ver weg is voor het geval dat er iets mis gaat.''

Haar kennismaking met de Spaanse situatie – tijdens een tweejarige retraite van haar werk in Noord-Spanje – deed haar besluiten het geboortehuis op te zetten, samen met de Duitse homeopathische arts Ortrud Lindemann. Het stimuleren van het thuisbevallen ligt daarbij voorop.

Voor de geldende praktijk van het bevallen in de Spaanse ziekenhuizen heeft Van der Put weinig goede woorden over. ,,Je ligt hier op een zaal met acht andere vrouwen. Als je moet bevallen word je op een brancard afgevoerd, geschoren, je krijgt een laxeermiddel en een infuus in je arm.'' In de klinieken van het ziekenfonds krijgt tachtig procent van de vrouwen bij voorbaat een ruggenprik tegen de pijn en krijgt zestig procent een keizersnede. In de dure privé-klinieken liggen beide percentages nog hoger. De gynaecoloog is een autoriteit die veelal geen enkele inbreng van de verloskundige duldt.

,,De geboorte is hier iets waar je niet over praat. Het is vies. En pijn moet je bij voorbaat onderdrukken'', zegt de verloskundige. Ze is niet tegen het verstrekken van pijnstillers, mits de vrouw er zelf om vraagt. Wat haar vooral stoort is de onderliggende boodschap die bij de Spaanse aanpak wordt uitgedragen. ,,De vrouw kan niet zonder hulp. Luister maar naar de arts en laat je platspuiten. Op eigen kracht kan je het niet.''

Thuisbevallingen zijn nauwelijks in de statistieken terug te vinden, toch wordt de vraag ernaar volgens Van der Put alleen maar groter. Veel Spaanse vroedvrouwen, die een sterk medisch-gerichte opleiding achter de rug hebben, durven echter niet bij thuisbevallingen te helpen wegens de ronduit vijandige houding van de vrouwenartsen. Het geboortehuis moet ook hen over hun angst heen helpen.

Er is nog een lange weg te gaan, ook de alternatieve kring die het ziekenhuis wil mijden loopt nog ,,een jaar of dertig'' achter. ,,Ze zijn bijna allemaal vegetarisch en ze mediteren'', zegt Van der Put. ,,De meesten zijn nonconformisten die uitzonderlijke dingen willen zoals het bevallen in een bad. Maar het is aan het veranderen.''

Het baarbad geldt dan wellicht als een visitekaartje, het geboortehuis moet vooral een ,,instituut met een professionele uitstraling'' worden. Juist die professionele uitstraling ligt onder vuur nu komende week haar geboortehuispartner Ortrud Lindemann in een strafrechtelijke procedure moet voorkomen wegens moord en dood door schuld.

Een thuisbevalling die twee jaar geleden door haar werd begeleid ging mis. In het ziekenhuis kwam na het verrichten van een keizersnede het kind uiteindelijk levenloos ter wereld.

De dienstdoende gynaecoloog zette de ouders aan om een zaak tegen Lindemann aan te spannen. De Nederlandse emeritus-hoogleraar verloskunde en gynaelogie dr. P.E. Treffers is inmiddels bereid gevonden om als getuigedeskundige voor Lindemann te pleiten.

Parallel aan de rechtszaak wordt in Barcelona een tweedaags symposium georganiseerd over de praktijk van het bevallen. De opening van het geboortehuis sluit de week af. Voor het geld doet Van der Put het allemaal niet, ze werkt tegen een onkostenvergoeding. ,,Als ik rijk had willen worden was ik hier wel een condoomwinkel begonnen.''

STEVEN ADOLF