Waanzee

Over `Ramkoers Jeruzalem' van A. Jongstra (Boeken, 28.5.99) het volgende. Het is een misverstand dat de bevindelijke stroming in Nederland zich vooral zou richten op of zich zou laten inspireren door de boeken De Openbaring van Johannes en Daniël. Er zijn zeker bij het rechtzinnig protestantisme in Nederland veel mensen die sterke aandacht hebben voor deze boeken, maar de suggestie dat deze aandacht vooral te vinden zou zijn bij de bevindelijke stroming is onjuist. Wat volgens Jongstra in het boek van Haasnoot te lezen valt, lijkt meer op een massapsychose dan van een gebeurtenis in bevindelijke kring.

De bevindelijkheid in Nederland manifesteert zich vooral in wat men noemt `de bevindelijken gordel', die zich uitstrekt van Walcheren, over enkele andere van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden, de Alblasser-, Krimpener- en Lopikerwaard, de West- en Noord-Veluwe, de Kop van Overijssel tot Staphorst toe. De bekende vissersdorpen Scheveningen, Katwijk en Urk, waar stellig bevindelijkheid in deze zin voorkomt, liggen erbuiten. Bevindelijkheid, waarbij cultuur, verstand en nuchterheid verdwijnen, kan zich niet voordoen in isolement op zee. De `bevindingen' manifesteren zich over `t algemeen in de levens van de mensen persoonlijk; de bevindelijkheid is individualistisch, zij het dan dat men de bevindingen wel gaarne aan elkaar mededeelt, in de `gezelschappen'. Inderdaad komen er vaak het zien van visioenen en het horen van stemmen bij voor, wat aan Openbaring en Daniël kan doen denken. Dikwijls is sprake van een godservaring, vaak in de vorm van het `krijgen' van een bijbeltekst. Hieronder wordt verstaan dat op een zeker ogenblik iemands gedachten geheel beheerst worden door zo'n tekst. In de gevallen waarvan ik weet, kwamen die teksten uit bijbelboeken als Jesaja, Hooglied, het evangelie naar Johannes, Romeinen; nooit uit Openbaring of Daniël en werden zij ervaren als bevestiging van Gods genade, liefde, trouw jegens hen of van de waarheid dat Hij hen uitverkoren had.

G.E. Huizing, emeritus predikant, Spijkenisse