Miljardairs

Op AT5 probeerde ik er iets over te zeggen, maar ik merkte dat het eigenlijk niemand een klap interesseert. Reactie: louw loene. Toch blijf ik het gek vinden dat niemand zich druk maakt over het enorme vermogen van koningin Beatrix. Voor mij is het een teken dat er van het socialisme niets meer over is.

Deze week berichtte het blad Forbes dat Beatrix inmiddels een vermogen heeft dat geschat moet worden op 5,2 miljard dollar. Forbes heeft haar ingedeeld bij de categorie: Kings, Queens and Dictators. Daarin staat zij zevende, vlak onder Saddam Hussein. Als je het lijstje wat nader inspecteert, zie je dat het gezelschap waarin zij verkeert voornamelijk uit dictators bestaat. Alleen Elizabeth II is afkomstig uit een democratisch land, maar die staat met een geschat vermogen van 1,6 miljard ver onder onze koningin.

In Nederland schijnt men te vinden dat het vermogen van de koningin een persoonlijke zaak is en dat zij daar mee mag doen en laten wat zij wil. Dat is ook zo, maar als staatshoofd vervult zij natuurlijk een maatschappelijke functie. Zo houdt ze bijvoorbeeld allerlei redevoeringen, waarin zij grotendeels de mening van haar regering weergeeft. Er ligt hier een duidelijk spanningsveld, want het staatshoofd kan moeilijk iets beweren of voorstaan, terwijl zij in haar privé-leven in tegenovergestelde richting handelt.

Ik sloeg Het staatshoofd spreekt eens op, een boek dat een keuze bevat uit de toespraken van koningin Beatrix en prins Claus. Selecterend op het onderwerp arm en rijk valt meteen iets op. De koningin vermijdt dat onderwerp zorgvuldig. Zij spreekt over vrijheid, licht, vriendschap, nationalisme, democratie en Europa, maar nooit over de verschillen tussen arm en rijk. Zelfs toen zij in 1988 onder de titel Pal voor de Derde Wereld en het milieu een redevoering hield voor het Canadese parlement wist zij het probleem van de inkomensverschillen handig te omzeilen en sprak zij uitsluitend over het opheffen van allerlei protectionistische maatregelen.

Het is duidelijk dat Beatrix het onderwerp van de armoede overlaat aan haar gemaal. Zo hield Claus in 1982 in Nairobi een toespraak waarin hij onder meer dit zei: ,,Het spreekt vanzelf dat wij armoede willen uitroeien. Maar zelfs onze pogingen haar buiten het zicht te houden zijn mislukt.'' En: ,,Wij dreigen deze planeet net zo onbewoonbaar voor de rijken te maken als zij reeds is voor de armen. Tenzij wij, individueel en als groep, bereid zijn de verantwoordelijkheid voor de bestrijding van de armoede gezamenlijk te dragen, zullen wij vroeger of later allen moeten boeten en de ernstige gevolgen moeten dragen van de afbraak van ons milieu.''

Curieus vind ik de opmerking dat de aarde voor de rijken net zo onbewoonbaar dreigt te worden als zij voor de armen al was. Alsof wij alleen iets aan milieu moeten doen omdat de rijken er nu ook last van krijgen. Mooi is de toevoeging individueel en als groep, maar in retrospectief staat zo'n opmerking toch in schril contrast met het feit dat de echtgenote van de spreker zich in de zeventien jaar na de toespraak heeft opgewerkt tot een van de rijkste mensen ter wereld.

In Forbes valt ook te lezen dat de miljardairs zichzelf in de toekomst alleen maar verder zullen verrijken, omdat zij in staat zijn tot ,,acrobatische toeren waarmee zij het betalen van belasting kunnen omzeilen''. Nu hoeft onze koningin die acrobatische toeren niet eens uit te halen, want in ons land is zij als staatshoofd grotendeels vrijgesteld als het om betalen van belasting gaat. Makkelijker kan het niet, en op die manier ben ik natuurlijk ook in staat mijn investeringen te laten floreren. Dat het betalen van belasting een methode is om, individueel of als groep, iets aan de nivellering van de inkomens te doen en daarmee iets aan de armoede, daarover zullen wij het maar niet hebben.

Van mij hoeft de monarchie niet per se weg, en steenrijk worden met handig beleggen, van mij mag het. Maar publiek hooggestemde idealen uitdragen en tegelijkertijd individueel jezelf verrijken tot een ongekende hoogte, daarin zit iets dat ik alleen maar onbeschaafd kan noemen.