Zware klap voor imago kip

De `gifkip' uit België heeft tot een kopersstaking geleid in Nederland en Duitsland. Pluimveehouders zien daardoor de hele productieketen vastlopen. Ze hopen op steun van de minister.

De Nederlandse pluimveehouders vragen minister Brinkhorst van Landbouw om hulp na de enorme verliezen die de sector lijdt als gevolg van de Belgische dioxineaffaire. Dat zegt voorzitter Karel Boonen van de Nederlandse Organisatie van Pluimveehouders, die deel uitmaakt van de land- en tuinbouwfederatie LTO-Nederland. LTO heeft maandag overleg met de bewindsman.

Boonen stelt dat het imago van kippenvlees en eieren de laatste drie weken een geweldige klap heeft opgelopen. ,,Het is een consumentenstaking. Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland, onze voornaamste afzetmarkt. Duitsers reageren nog directer en primairder op gezondheidsvraagstukken. De vraag naar onze producten is daar volledig weg.''

Het gaat daarbij zowel over vlees als eieren. De kippenvleesmarkt is echter sterk geïntegreerd. ,,De afzet ervan is lang van tevoren gepland en er zijn prijsafspraken in de hele keten. Maar die komen natuurlijk wel onder druk. In de keten wordt flink verlies geleden, met name bij slachterijen die moeten invriezen, opslaan, enzovoorts. De boeren zelf voelen die schade nu nog niet, maar het is duidelijk dat de contractprijzen snel gaan dalen. Er wordt nu al gesproken over een daling van een dubbeltje op een kilo levend aangevoerd gewicht, waarvoor nu 1,40 gulden wordt betaald'', aldus Boonen. ,,Daarbij dien je je te realiseren dat er nu al tegen kostprijs aan wordt afgezet.'' Ook voor eieren, veel meer een vrije markt, is de prijs geweldig in mekaar geklapt. ,,Die gevolgen komen direct op het boerenerf terecht.''

`Chickengate', zoals de affaire in Angelsaksische kranten wordt genoemd, begon eind mei, toen bekend werd dat een Belgische bedrijf vet aan mengvoerbedrijven had geleverd waar het giftige dioxine in zat. Meteen werd duidelijk dat rond 65 vrachten verdacht mengvoer in Nederland werden afgezet. De bedrijven waar het voer was terechtgekomen werden getraceerd en geblokkeerd en vervolgens weer als veilig vrijgegeven. ,,Maar meteen daarna kwam de zaak in de parlementaire belangstelling met gigantische discussies. Daarna kwam het terughalen van levensmiddelen uit de winkels. De term `gifkip' werd geboren. Als sector hebben we begin vorige week met een advertentie op de achterpagina's van de kranten duidelijk proberen te maken dat er niks mis is met de Nederlandse kip. Maar als er dan op de voorpagina staat dat in België een Nederlandse gifkip is gevonden die afkomstig is van een bedrijf in Baarle-Nassau dat niet kan verklaren waar die kip vandaan komt, dan valt er weinig meer te adverteren'', zegt Boonen.

,,We zijn kansloos'', zegt Boonen, ,,omdat we steeds worden ingehaald door feiten, voor zover dat feiten zijn. Gisteren trad het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne naar buiten met de mededeling dat bij een aantal onderzoeken niets kwalijks was gevonden. Dan ga je je afvragen wie nou moet opdraaien voor de miljoenenverliezen die nu worden geleden. Is het terecht dat de boer, die hier qua schuldvraag volstrekt buiten staat, de enige is die de rekening betaalt?''

,,We moeten dus toch gaan praten over schadevergoeding. Deze schade is bovendien niet verzekerbaar. En ik wil me helemaal niet afzetten tegen andere sectoren, maar als het in september twee dagen regent, dan trekt de minister van Landbouw – met in zijn kielzog Hare Majesteit op kaplaarzen – de boer op om te zien hoe ver de aardappelen onder water staan en hoe hij de boeren tegemoet kan komen'', aldus Boonen.

Een simpele rekensom laat zien dat er op het ogenblik vier cent per ei wordt verloren. De gemiddelde kip legt er vijf per week. De schade bedraagt dus twintig cent per kip per week voor 25 miljoen kippen. Dat is 5 miljoen gulden per week, alleen al op de productiebedrijven. ,,Je zult maar 100.000 leghennen hebben. Zo'n 1.500 bedrijven zijn volledig op leghennen gespecialiseerd. En dan heb ik het dus niet over de pakstations en alle andere bedrijven die daarachter zitten. Hoe groot de problemen daar zijn weet ik niet, maar om een voorbeeld te geven: het ministerie probeert nu de autoriteiten in Hongkong ervan te overtuigen dat ze de Nederlandse eieren die daar in koelhuizen staan opgeslagen niet terugsturen, evenmin als de schepen die nog onderweg zijn. Stel je voor dat het wel gebeurt. Dan is de ramp niet te overzien'', aldus Boonen.