Vogelpootjes op velours

Piepkleine vogelpootjes op een stukje stof. De kleinste zijn slechts een paar zwarte streepjes, de grotere lijken dikke blaadjes die óp de stof liggen en hebben een kleur: oranje, blauw of bruin. Het is een van de ontwerpen van Marinas exceptional textiles, een Amsterdams bedrijf dat moderne dessins ontwerpt voor textielfabrikanten. In het Textielmuseum in Tilburg, waar de industriële ontwerpen van Marinas exceptional textiles tot begin volgend jaar zijn tentoongesteld, is het vogelpootjesmotief in een geheel getransformeerde vorm terug te vinden. Op twee grote lappen meubelstof van velours in lichtblauw en -groen zijn de in wit geweven pootjes geïntegreerd in het geheel. In het oorspronkelijke ontwerp voeren de pootjes de boventoon en is de achtergrond, de `kale' stof, ondergeschikt. Maar omdat de textuur van velours bij voorbaat al overheerst, mogen de pootjes slechts meedoen in het totale beeld.

De hedendaagse consument is zich steeds bewuster van het ontwerp en de ontwerper achter zijn huishoudelijke artikelen. Zogenoemde designproducten vinden steeds makkelijker hun weg naar de consument: kurkentrekkers en koektrommels van Alessi zijn te koop bij Blokker, Philips geeft zijn koffiezetapparaten en broodroosters de naam van de ontwerper mee en Ikea verkoopt `designtheedoeken'. Maar ondanks dit `ontwerpbewustzijn' zullen weinig mensen weet hebben van de manier waarop het product tot stand is gekomen. Hoe is de theedoek die zo mooi past bij de kleur van de keukenkastjes of de dekbedhoes waaronder het zo heerlijk slapen is geworden wat hij is?

Marina Strumphler, eigenaresse en initiatiefneemster van Marinas exceptional textiles, heeft het ontwikkelingsproces van eerste ontwerp tot uiteindelijk product als uitgangspunt genomen voor de tentoonstelling. Op de expositie zijn de artikelen te zien zoals die uit de fabriek kwamen – dekbedden, gordijnen, kleden en meubelstoffen. Aan de hand van een catalogus met de ontwerpen zoals die in haar studio zijn ontstaan, laat Strumphler zien dat de producten vooral tot stand komen in een wisselwerking tussen ontwerper en producent. De producent geeft Marinas exceptional textiles een opdracht of koopt een ontwerp op een internationale textielbeurs en past het aan zijn eigen wensen aan. Zo maakte Marinas een dekbedovertrek voor Auping met elkaar overlappende ellipsen in drukdessin. Omdat Auping het in jacquard wilde uitvoeren, moest het patroon voor de weeftechniek worden aangepast, oftewel worden verkleind.

Om het uitgangspunt van de tentoonstelling te vatten, is de catalogus dus onontbeerlijk. Op een `leestafel' vastgeplakt ligt een aantal ter inzage. Leuker zou zijn om met de catalogus in de hand over de tentoonstelling te lopen. Maar gelukkig is er zo ook genoeg te zien: de presentatie van het textiel – de dekbedden op gelijkvormige bedden en de tapijten op de grond, afgescheiden door gordijnen – levert een kleurrijke tentoonstelling op.

Marina Strumphler, van oorsprong monumentaal ontwerper, raakte geïnspireerd door het alledaagse van industrieel textiel en bracht in 1995 haar eerste product, de `Glazendoek', zelf op de markt. Aangezien zakelijke aspecten als productie en verkoop haar niet echt bekoorden, besloot ze zich tot het ontwerpen te beperken. Ze richtte Marinas exceptional textiles op, waar ze inmiddels met twee collega's textiel ontwerpt. Omdat het product verder wordt ontwikkeld bij de producent en Marinas exceptional textiles alleen ideeën levert, kan de studio volgens Strumphler ,,in alle vrijheid werken''. Bang dat fabrikanten haar ideeën om zeep helpen, is ze niet. Het valt haar juist op hoezeer haar ontwerpen met respect worden behandeld. ,,Vooral uit functionele motieven worden concepten aangepast. En dan vaak alleen nog maar de kleur.''

Eerder is ze verrast wat sommige bedrijven met haar ontwerpen doen. Zo was er een Turkse onderneming die vrij traditionele, rode stoffen maakte. Op een beurs koos dat bedrijf een zeer moderne, grijze meubelstof met witte strepen en donkergekleurde blokken. Het grijs werd rood en de blokken en strepen kregen dezelfde lichtgele kleur. Het resultaat is te zien in het museum: een modern Westers kleed, met een traditioneel Oosters tintje.

Marinas exceptional textiles;

van idee naar industrie, t/m 23 jan 2000, Textielmuseum, Goirkestraat 96, Tilburg. Di t/m vr 10-17u,

za/zo 12-17u. Tel 013-5367475.