Crossfietsjes op historische taluds

De buitenplaats Beeckestijn, in Velsen-Zuid, is in de afgelopen tien jaar bekend geworden als locatie van Nederlands grootste Home and Garden Fair. Die duurt gelukkig maar vijf dagen en brengt niet genoeg op om het huis en de tuinen in stand te houden. Door het organiseren van concerten, lezingen, popfestivals en cursussen en met behulp van een groot leger vrijwilligers probeert de buitenplaats het hoofd boven water te houden.

Toen Beeckestijn in 1953 door de gemeente Velsen werd aangekocht, waren de gebouwen vervallen en de tuinen verwaarloosd. Het huis werd als museum ingericht, met 18de en vroeg 19de eeuwse stijlkamers die een goed beeld geven van het leven op een buitenplaats. De tuinen werden gerestaureerd, een proces dat nog altijd aan de gang is. Daarom ook is Beeckestijn een uitgelezen locatie voor de tentoonstelling `Historische Tuinen Herondekt' die daar op het ogenblik te zien is.

De expositie toont welke problemen zich voordoen bij de restauratie van historische tuinen, parken en buitenplaatsen. Het accent ligt op de afwegingen en keuzes die voortdurend moeten worden gemaakt. Moet de status quo gehandhaafd blijven door te onderhouden en met zachte hand te beheren, of moet de hele zaak op de schop om een reconstructie te maken van een baroktuin? Wie de tentoonstelling binnen heeft gezien, kan buiten toetsen welke keuzes er bij de restauratie van de tuinen van Beeckestijn zijn gemaakt. Op Beeckestijn blijkt naar een compromis te zijn gezocht. De 18de eeuwse vormen zijn hersteld, maar de beplanting is modern. Gelukkig maar, want hierdoor mist de tuin het benauwende van een botanisch museum. Er is zelfs een kersentuin die veeleer naar Tsjechov, dan naar de Nederlandse barokperiode verwijst.

Dan zijn er nog de problemen waarvoor de restaurateur komt te staan als een particulier eigendom verandert in een openbaar park. En ook in dit geval hoeft de bezoeker maar naar buiten te stappen om te zien wat er wordt bedoeld; de tuinen van Beeckestijn behoren tot de openbare ruimte van de gemeente Velsen en worden door de inwoners voor allerlei doeleinden gebruikt. Kleine kinderen volgen een speurtocht, iets grotere trekken sporen met hun crossfietsjes over de historische taluds en op een grasveld laat een groepje pubers een stevige joint rondgaan. Een kauwgomkauwend bruidspaar laat zich fotograferen voor een 17de eeuwse sculptuur van De schaking van Venus door Vulcanus.

Op de tentoonstelling worden elf tuinen en parken, waaronder Beeckestijn, als voorbeeld genomen – overbekende tuinen als Het Loo, maar ook een kleine particuliere tuin, de Bijenschans in Hilversum, die in 1918 door Tersteeg ontworpen is en die onlangs met hulp van de Nederlandse Tuinenstichting is hersteld. Veel illustratiemateriaal bestaat uit prenten, tekeningen en landkaarten en hun verklarende bijschriften, maar af en toe wordt de zaak door voorwerpen verlevendigd. Mooi is de aardewerken buis-met-wapen, waarmee Willem III het Veluwse sprengenwater door kilometerslange leidingen naar zijn fonteinen op Het Loo leidde. Een pronkstuk is een beschilderd dienblad, afkomstig van Sterreschans, een landgoed in Loenen aan de Vecht, waarop een oogverblindend wit houten bruggetje een kronkelende waterpartij overspant.

Wie na het bezoek aan de tentoonstelling belangstelling heeft gekregen voor cultuurbezit in de vorm van buitenplaatsen, tuinen of parken, kan in Velsen zijn hart ophalen. Beeckestein maakt deel uit van een conglomeraat van zes aaneengesloten buitenplaatsen. Een wandeling van twee uur, met Beeckestijn als beginpunt, leidt langs en door de buitenplaatsen Waterland, Meervliet, Hoogergeest, Schoonenberg en Velserbeek. Beeckestijn, Schoonenberg en Velserbeek zijn vrij toegankelijk. Waterland en Meervliet zijn alleen toegankelijk voor leden van Natuurmonumenten.

Tentoonstelling Historische Tuinen Herondekt, t/m 5 sept. Museum Beeckestijn, Rijksweg 136, Velsen-Zuid. wo t/m zo 12-17u.

Entree ƒ5,50. Tel 0255-533520.

Rectificatie: In het artikel Crossfietsjes op historische taluds (in de krant van donderdag

24 juni, pagina 15) staat vermeld dat de landgoederen `Waterland' en `Meervliet'

alleen toegankelijk zijn voor leden van Natuurmonumenten. Dit is onjuist.

De landgoederen zijn gesloten voor al het publiek.