Aanslag

Richard von Weizsäcker was rond 1941 een jonge Wehrmachtofficier die aanvankelijk, zoals hij me in Berlijn vertelde, `leefde in een mengeling van zorgeloosheid en dodelijke ernst'. Langzamerhand kwam hij echter in een ethische veldslag terecht. ,,Eind 1941 waren we zonder winteruitrusting tot vlakbij Moskou gecommandeerd. We kregen bevelen van hogerhand om onmogelijke stellingen te verdedigen. Konden we die bevelen nog wel doorgeven aan de mensen voor wie we verantwoordelijk waren? En al wisten we niet zoveel van alle oorlogsmisdaden, één ding werd wel steeds duidelijker: door onze plicht te vervullen werden we zelf een instrument van het kwaad.''

De beslissing kwam in 1943. Een van zijn beste vrienden, Axel von dem Bussche, had gezien hoe joden massaal werden neergeschoten en besloot, na lang nadenken, om zijn leven op te offeren voor een aanslag op Hitler.

,,Via-via bereikten we graaf von Stauffenberg. Die bedacht dat de presentatie van nieuwe uniformen een mooie gelegenheid zou zijn. Axel Bussche zou als jonge, zwaar gedecoreerde officier, aan Hitler het nieuwe uniform aanbieden, en zichzelf dan samen met de Führer opblazen. Ik regelde de reispapieren en de communicatie met Von Stauffenberg. Maar de dag voor de aanbieding werden de uniformen vernietigd door een Engelse luchtaanval, en zo ging de hele zaak niet door.''

Axel Bussche overleefde de oorlog. De Gestapo heeft nooit lucht gekregen van het plan. Binnen de Wehrmacht zweeg men. Na Stalingrad waren er blijkbaar meer die vonden dat `de dolle hond' afgemaakt moest worden om Duitsland te redden.