Prijs de file

Hoe wordt een minister snel bekend? Door te praten over files. Presenteer een oplichtend plakstrookje voor de weg en de zaal staat meteen vol microfoons en camera's. Er verandert weinig, want het opengooien van de vluchtstrook tijdens spitsuur is slechts een experiment. Maar het is genoeg om de minister te laten schitteren in de schijnwerpers. En dat deed ze gisteren. Glunderend drukte ze op een knop in een donkere zaal. Niemand die op het idee komt om alleen de voors en tegens van de plakstrook in beeld te brengen. Een persconferentie vult de dag. Dus ministers kunnen niet genoeg experimenteren.

De experimenten hoeven niet te helpen, want aan de file is iedereen gewend en de medeweggebruiker is de schuld. Maar de mensen praten er veel over en kijken graag naar berichten over stilstaande auto's. Het is zo'n populair onderwerp als het weer. Toch is over het weer meer te melden want dat verandert vaak. De file is er altijd, dus wie eens opschiet in het verkeer, moet dankbaar denken aan de minister die dan bezig is aan een succesvolle proefneming.

Netelenbos wordt even bekend als haar voorgangster Jorritsma die op economische zaken langzaam uit beeld verdwijnt. De hele dag hoorde ik Netelenbos gisteren doceren op de radio en 's avonds nog een keer of wat op televisie. Toen ze als staatssecretaris op Onderwijs zat, opende ze bijna elk uur van de dag wel iets experimenteels, maar niemand kwam kijken. Nu krijgen haar ambtelijke stijlbloempjes eindelijk de aandacht die ze verdienen.

Nederlandse populistische nieuwsmedia zijn relatief beschaafd. Echt grove sensatie kennen ze nauwelijks. Het verkeer biedt een goede uitlaatklep voor populistische opwinding. Het avondnieuws van de zender van de gewone man, het commerciële SBS6, is niet helemaal gevuld met branden en brancards. Het verkeer figureert er vaker dan in het NOS Journaal. Een omgevallen tankwagen haalt eerder SBS6 dan NOS. Dus als er eens een oorzaak is te noemen voor een lange zit op het asfalt, zal SBS6 die 's avonds brengen.

Terwijl gisteren om half acht het concurrerende RTL4 nog steeds doorging op Clintons bezoek aan Kosovo, was SBS6 allang voortgehold naar Netelenbos. Een paar minuten later volgde een lang item over een supersnelle motorfiets die zou worden verboden. De importeur was boos. Behalve de motorfiets kreeg ik ook nog een dier te zien, namelijk de schattige dolfijn René die uit het dolfinarium op transport werd gezet. De nieuwsuitzending eindigt altijd met sport, een ander onderscheidend kenmerk. Deze week veel Wimbledon.

Het belangrijkste nieuws komt bij SBS6 aan bod, al is het een tikje minder institutioneel en komen er meer gewone mensen in beeld. Het is zinloos voor SBS6 om het oppermachtige Journaal na te doen. SBS6 kan beschikken over reportages van Hart van Nederland dat om half elf lokaal nieuws brengt. Verder kopen ze wel eens curieuze verhalen uit het buitenland, want ze beschikken niet over het uitgebreide correspondentennet en de expertise van RTL4 en het Journaal. Ook RTL4 vult leemten met aangekochte buitenlandse reportages. En de correspondenten moeten vaker inspringen. Sommigen, zoals Max Westerman uit New York, blinken uit in het presenteren van originele sociale onderwerpen uit hun land.

In het avondnieuws geeft Het Journaal de toon aan. Het heeft het hoogste budget en de meeste ervaring in huis. RTL4 streeft het niveau van Journaal na maar moet wegens geld- en mangebrek improviseren. De economische berichtgeving van RTL4 is beter dan die van het Journaal en RTL4 heeft soms originelere buitenlandonderwerpen. Maar in Kosovo zijn er domweg meer mensen van het Journaal op pad en dat levert meer verhalen op. SBS6 lijkt qua opzet meer op het Algemeen Dagblad of de Telegraaf, maar dan met minder geld. Sportliefhebbers komen er ruimer aan bod, evenals lokale nieuwtjes. En in het verkeer zit nog steeds toekomst. Opwinding genoeg. Netelenbos prijst de file rond Amsterdam.