Bij NS Cargo mag Duits niet de voertaal worden

Vanaf 1 januari 2000 gaat goederenvervoerder NS Cargo samen met de Duitse branchegenoot DB Cargo op in een nieuwe onderneming. Gisteren werd het contract ondertekend. `De tijdwinst voor opdrachtgevers kan wel oplopen tot 24 uur'.

De vergelijking met het mopje waarin de muis tegen de olifant zegt: `wat stampen we lekker' was gisteren tijdens de persconferentie snel gemaakt. Maar volgens Ed Smulders, directeur van goederenvervoerder NS Cargo, liggen de verhoudingen met de Duitse branchegenoot DB Cargo toch echt heel anders. In het nieuwe bedrijf dat beide spoorvervoerders per 1 januari 2000 beginnen, heeft NS Cargo weliswaar slechts zes procent van de aandelen, maar de Nederlandse inbreng op het gebied van managementervaring, van klantvriendelijkheid en van efficiënt opereren wordt volgens Smulders door de Duitsers op waarde geschat. Is hij niet bang dat NS Cargo straks opgeslokt zal worden, dat het gezamenlijke bedrijf gewoon een Duitse aangelegenheid wordt? ,,Daar zijn we altijd nog zelf bij. NS Cargo is weliswaar een klein bedrijf, maar we hebben binnen Europa bewezen dat we ons deuntje kunnen meeblazen.''

Over het goederenvervoer per spoor in Europa valt al vele jaren weinig vrolijks te melden. Terwijl het vervoer over de weg bijna van dag tot dag groeit, delft de trein in de concurrentiestrijd met de vrachtauto steeds meer het onderspit. Ging in de jaren zeventig nog zo'n 30 procent van de goederen op de trein, nu is dat al minder dan de helft. En Neil Kinnock, binnen de (demissionaire) Europese Commissie verantwoordelijk voor de transportportefeuille, verwacht dat het aandeel van de spoorwegen bij ongewijzigd beleid tot onder de tien procent zal zakken.

Bij NS Cargo, nu nog een volledige dochter van de Nederlandse Spoorwegen, heeft men een paar jaar geleden het roer drastisch omgegooid. Om een einde te maken aan het almaar voortdurende verlies aan marktaandeel is het bedrijf zich klantgerichter gaan opstellen. Het resultaat is duidelijk, zegt Smulders trots. ,,Wij hebben in de afgelopen zes jaar 45 procent groei geboekt. En dat tegen de trend in.''

Een ingrijpende saneringsoperatie, waardoor uiteindelijk 60 procent van de oorspronkelijke personeelsbezetting over is gebleven, heeft er voor gezorgd dat NS Cargo geen zware verliezen meer maakt, al boekte het bedrijf vorig jaar op een omzet van 370 miljoen gulden nog wel een negatief resultaat van 2 miljoen. Het Duitse zusterbedrijf behaalde in 1998 een omzet van omgerekend bijna 7,3 miljard gulden (6,6 miljard mark), winstcijfer niet bekend. Volgens Smulders hebben ook de Duitsers het goederenvervoer per spoor sterk gerationaliseerd: ,,Bij DB Cargo zijn ze bezig met hetzelfde proces als wij. Alleen is het bij NS Cargo eerder ingezet.''

In de nieuwe combinatie met DB Cargo denkt Smulders als vervoerder binnen Europa een flinke positie te kunnen veroveren. De onderneming, die als werktitel Rail Cargo Europe heeft meegekregen, staat volgens de betrokken spoorbedrijven nadrukkelijk ook open voor participatie door andere soorten vervoerders, zoals wegtransporteurs of binnenvaartondernemingen. Welke bedrijven zich zullen aansluiten, wil Smulders nu nog niet zeggen. ,,Het zal geen jaren duren voordat die nieuwe partners er zijn. Maar we hebben ook geen haast. Eerst moeten we dit bedrijf goed op de rails krijgen.'' De combinatie Rail Cargo Europe (de officiele naam volgt dit najaar) wordt vanaf 1 januari geleid door Eberhard Sinnecker, de huidige topman van DB Cargo. Tweede man op het hoofdkantoor, dat wordt gevestigd in het Duitse Mainz, wordt Smulders.

Voor klanten pakt de nieuwe Duits-Nederlandse onderneming direct goed uit, stelt Smulders. Zo moeten bijvoorbeeld nu alle goederentreinen in Nederland altijd via de Kijfhoek, een rangeerterrein bij Rotterdam, ook als de lading tusen Zuid-Limburg en Duitsland wordt vervoerd. ,,Straks kunnen we ook treinen rangeren op een terrein bij Keulen. Dat kan dus soms wel 24 uur in levertijd schelen.'' Die tijdwinst kan ook elders gevonden worden, onder andere omdat Nederlandse en Duitse machinisten straks in elkaars land mogen rijden, zodat er niet meer bij de grens gewisseld hoeft te worden.

Aan de belangrijkste reden voor vertragingen in het goederentransport per spoor kan echter ook Rail Cargo Europe op eigen houtje weinig veranderen, erkent Smulders. ,,Het spoornet in Europa is nu eenmaal druk bezet. En dan worden goederentreinen snel aan de kant gezet, ten gunste van het personenvervoer. Dat is een kwestie van prioriteiten.''