België koerst af op coalitie paars-groen

De Belgische informateur Louis Michel ziet kansen voor een paars-groene regeringscoalitie van liberalen, socialisten en Groenen.

Dat hebben Belgische politici gezegd die de afgelopen dagen besprekingen hebben gevoerd met Michel. De informateur heeft vanmorgen verslag van zijn gesprekken uitgebracht aan koning Albert. Verwacht werd dat deze vandaag de Vlaamse liberaal Guy Verhofstadt tot formateur zou benoemen.

Ook voor de regionale regeringen van Vlaanderen en Wallonië wordt gewerkt aan paars-groene coalities. Als de poging slaagt, zal het de eerste keer sinds 1954 zijn dat de christen-democraten buiten een Belgische regering blijven. Verhofstadt heeft in 1991 al eens een mislukte poging gedaan om een paarse regering te vormen.

De traditionele Belgische regeringspartijen, christen-democraten en socialisten, verloren bij de verkiezingen van 13 juni. De christen-democratische premier Dehaene nam persoonlijk de verantwoording voor de nederlaag en trad terug. Bij de verkiezingen speelde de chaotische manier waarop de regering de crisis met kankerverwekkende dioxinen aanpakte een belangrijke rol.

In Vlaanderen is de liberaal Patrick Dewael gisteren begonnen aan de formatie van een regering met liberalen, socialisten, groenen en de Volksunie. Aan zijn formatiepoging is een informatieronde vooraf gegaan van Verhofstadt. Het is nog onduidelijk of de Volksunie ook aan een federale regeringscoalitie kan deelnemen, omdat deze partij afspraken wil maken over een nieuwe staatshervorming om België verder te federaliseren. In Wallonië verlopen de gesprekken onder leiding van de federale socialistische vice-premier Elio di Rupo zeer snel, al is daar het vinden van overeenstemming met de groenen van Ecolo nog een probleem. Ecolo wil meer dan een milieu-portefeuille en is uit op regionale ministeries als landbouw of ruimtelijke ordening.

Federaal informateur Michel heeft voorgesteld om de veel bekritiseerde Belgische overheidsinstellingen door te lichten. Besluiten over hervormingen zouden vooraf gegaan moeten worden door niet bindende volksraadplegingen. Hij vindt dat de controle van de voedselproductie aan een zelfstandig orgaan moet worden overgedragen. Volgens verschillende Belgische kranten ziet hij kansen voor een regeerakkoord waarin lastenverlaging is opgenomen en het verhogen van de laagste uitkeringen.

Verhofstadt heeft als Vlaams informateur een programma opgesteld waarin belastingverlaging is voorzien, een strengere milieuwetgeving, uitbreiding van natuurgebieden, aanmoediging van levenslang leren, een zorgverzekering en projecten voor inburgering van immigranten. Privatisering van overheidsbedrijven zou de komende Vlaamse regering het benodigde extra geld moeten bezorgen.

Binnen de Vlaamse christen-democratische CVP wordt zeer verschillend gereageerd op de kans dat de partij voor het eerst sinds lange tijd niet aan de Belgische regering deelneemt. Sommige CVP-ers denken dat een periode van oppositie goed is voor vernieuwing van de partij. CVP-voorzitter Marc Van Peel zei gisteren: ,,Wij hebben nooit principieel gekozen, noch voor regeringsdeelname, noch voor oppositie.'' Hij verwacht niet dat zijn partij even moeizaam aan de oppositierol zal wennen als het Nederlandse CDA. De hoop bij de CVP is dat paars-groen een te heterogeen gezelschap vormt om veel overlevingskansen te hebben.