Tweede Kamer weer niet bijster autovriendelijk

De Tweede Kamer ziet wel wat in het plan van minister Netelenbos (Verkeer) om een kilometerheffing voor automobilisten in te voeren.

Tineke Netelenbos is net tien maanden minister van Verkeer en Waterstaat en heeft doorgaans haar handen vol om alle lopende zaken onder controle te houden. Gisteren werd ze echter tijdens een debat met de Tweede Kamer geacht haar blik te verleggen naar de periode tot het jaar 2030. Hoe valt Nederland tegen die tijd nog leefbaar te houden en hoe kan de almaar groeiende mobiliteit van de Nederlanders het beste worden gekanaliseerd?

Het was een exercitie die de minister maar matig afging. Meer dan zeven uur werd er gepraat over de perspectievennota Verkeer en Vervoer, volgens de meeste Kamerspecialisten een tamelijk bloedeloos stuk. Na afloop klaagden zowel regeringsfracties als de oppositie steen en been over het gebrek aan visie dat de minister had ge√ętaleerd.

Op haar typerende wijze kaatste Netelenbos de bal echter meteen terug. ,,Ik heb eigenlijk geen enkele nieuwe suggestie gehoord'', hield ze de leden van de Vaste Kamercommissie voor Verkeer en Waterstaat op afgemeten toon voor. Dit schoot de PvdA'er Van Gijzel in het verkeerde keelgat. Moeiteloos schudde hij nogmaals een reeks voorstellen uit zijn mouw, die hij zelf en diverse andere Kamerleden de voorgaande uren naar voren hadden gebracht.

De teleurstelling over en weer nam niet weg dat er van beide kanten wel degelijk enkele ingrijpende voorstellen aan bod kwamen. Een van de opmerkelijkste was een voorstel uit de nota om een kilometerheffing voor automobilisten in te voeren. Autobezitters zullen meer belasting moeten betalen, wanneer ze meer met de auto op pad gaan. Dit alles overeenkomstig het principe `de gebruiker betaalt'. De motorrijtuigenbelasting daarentegen zou dan omlaag kunnen. De meeste fracties in de Tweede Kamer zagen wel wat in deze suggestie. Netelenbos en haar departement zullen het voorstel de komende tijd nader uitwerken.

Wel hamerden in het bijzonder de CDA'er Reitsma en de VVD'er Hofstra erop dat de belastingen op het autorijden op een eerlijke manier verdeeld moeten worden. Op veel plaatsen op het platteland is er immers geen noemenswaardig openbaar vervoer en zijn mensen volledig van de auto afhankelijk. Zulke mensen mogen niet benadeeld worden ten opzichte van stadsbewoners.

Het Kamerlid Giskes (D66) drong bij de minister aan op radicale experimenten. Zo zouden de prijzen van het openbaar vervoer tijdens spitsuren juist moeten worden verlaagd en niet verhoogd, vond ze. Duw mensen niet alleen uit de auto, trek ze ook trein en bus binnen. Voorts zou ze graag eens proberen wat de effecten zouden zijn van het kosteloos aanbieden van vervoer uit nieuwe Vinex-wijken naar trein- en metrostations.

Zoals gewoonlijk toonden de meeste Kamerleden zich niet bijster autovriendelijk. Alleen Hofstra zette zich steeds schrap voor de rechten van de automobilist. Overigens zouden de accenten wat dit betreft in de toekomst wel eens anders kunnen komen te liggen. In opdracht van het ministerie voert het Centrum voor Energiebesparing en Schone Technologie een onderzoek uit naar de werkelijke kosten van de verschillende types vervoer. Hierbij worden ook schade voor het milieu en veiligheid meegerekend.

De voorlopige conclusies wijzen er volgens Netelenbos op dat gewone benzineauto's thans meer belast worden dan ze de samenleving kosten. Dit geldt overigens niet voor dieselauto's, bestelwagens en vrachtauto's. Dat is een verrassende conclusie, omdat de overheid dit altijd ontkend heeft. ,,Als dat echt het geval is'', aldus een verblufte Van Gijzel, ,,is het evident waarvoor je moet kiezen. Dat zou het hele verhaal op zijn kop zetten.'' Netelenbos beloofde de Kamer op de hoogte te houden van het onderzoek.