Medisch onderzoek Bijlmer

Een commissie van deskundigen presenteerde vanmorgen de opzet van het uitgebreide lichamelijke onderzoek naar de Bijlmerramp dat in oktober zal beginnen.

De bewoners van de Bijlmer die zich hebben aangemeld voor het grote gezondheidsonderzoek naar de Bijlmerramp moeten hun buurman of buurvrouw meenemen. Op die manier hopen de onderzoekers een controlegroep te krijgen en wetenschappelijke uitspraken te kunnen doen over de relatie tussen de Bijlmerramp en gezondheidsklachten.

De opzet en de wetenschappelijkheid ervan liggen gevoelig. Het Academisch Medisch Centrum weigerde tot dusver een dergelijk onderzoek te doen, omdat volgens het AMC het naar verwachting geen enkele wetenschappelijke relatie kan aantonen tussen de ramp en de klachten. Het is zoeken naar een speld in een hooiberg en het vergroot de onrust, was steeds de reactie van het AMC. Het onderzoek begint in oktober, een pilot-studie in augustus.

De enquêtecommissie Vliegramp Bijlmermeer en minister Borst (Volksgezondheid) wilden het onderzoek, juist om de onrust onder hulpverleners en bewoners weg te nemen. Ruim 1.800 bewoners, 2.000 agenten, 1.300 brandweerlieden, duizend andere hulpverleners, 450 militairen en 350 KLM-medewerkers zullen worden onderzocht. De gemeente Amsterdam, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de KLM zijn de opdrachtgevers van dit onderzoek, dat onder leiding staat van KLM Arbo Services.

Het VU-ziekenhuis en het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) zullen het onderzoek uitvoeren, maar de directies van beide ziekenhuizen moeten er nog mee instemmen. Adjunct-directeur O. Veldhuijzen van Zanten van KLM Arbo Services zegt te verwachten dat dit zal gebeuren.

Het samenstellen van de controlegroepen is belangrijk voor het doen van epidemiologische uitspraken. De deskundigen hebben er voor gekozen bewoners hun buurman of buurvrouw te laten meenemen, omdat zo een vergelijking te maken is met de gemiddelde Bijlmerbewoner, die geen klachten heeft maar verder wel overeenkomt met de bewoners die wel last zeggen te ondervinden van de ramp. Dat is niet ongebruikelijk bij dergelijke grootschalige onderzoeken, zegt hoogleraar arbeidsomstandigheden T. Smid, in dienst van KLM Arbo Services. ,,Het is ook niet erg als het niet iedereen lukt om zijn buurman mee te nemen. Een paar honderd mensen is genoeg voor de controlegroep.''

Het onderzoek heeft naast een epidemiologische doelstelling (het doen van uitspraken over de hele groep) ook tot doel de mensen individueel te helpen. Per persoon worden aanbevelingen gedaan en conclusies getrokken die aan de huisarts en specialisten worden overgedragen. Er zullen vragenlijsten over allerlei lichamelijke en psychische klachten worden afgenomen, maar er zal ook onderzoek worden gedaan naar bloed, speeksel en urine. Hierbij wordt gekeken of er nierschade is door zware metalen zoals uranium, of er mycoplasma in het bloed zit en of sprake is van auto-immuunziekten.

Het AMC laat weten nog steeds dezelfde bezwaren te hebben. ,,Er is sprake van ongericht lichamelijk onderzoek waar weinig conclusies aan zijn te verbinden. Het is `U vraagt, wij draaien'. Dat wilden wij niet'', aldus een woordvoerder.

De gemeente Amsterdam zal de kosten voor de hulpverleners voor haar rekening nemen. Hiervoor is zeven miljoen gulden uitgetrokken. VWS betaalt het deel van de bewoners. Amsterdam en/of Binnenlandse Zaken betalen het deel van de politieagenten. In het najaar van 2000 moet het onderzoek afgerond zijn.