L'Amant

In Vietnam is de verfilming van Marguerite Duras' semi-autobiografische roman L'Amant alleen op illegale videokopieën in z'n geheel verkrijgbaar. Want het mag dan wel de eerste westerse film zijn die er na de Vietnamoorlog werd opgenomen, de talrijke erotische scènes waardoor L'Amant (1991) van een Nederlandse recensent zelfs het predikaat `softporno' kreeg opgeplakt, werden in het land waar Duras' jeugherinneringen zich afspelen ongepast bevonden.

Tot het verschijnen van Laure Adlers biografie van de Franse schrijfster eerder dit jaar, werden de boeken die zij schreef over haar jongemeisjesliefde voor een oudere Chinese man (in het Nederlands vertaald als De Minnaar en De Minnaar uit Noord-China) als de meest mysterieuze en poëtische episodes uit haar leven beschouwd. Maar daar kwam een einde aan nadat Adler onbarmhartig had ontrafeld dat er weinig romantisch aan deze verhouding was die Duras op vijftienjarige leeftijd aanging. Adler neemt het woord prostitutie nog net niet in de mond, maar maakt wel duidelijk dat zowel Duras als haar moeder door hebzucht werden gedreven. De moeder in het goedkeuren van de ongewone verhouding, de dochter gretig naar waardering van haar moeder. Naar iets dat zou bewijzen dat ze niet alleen maar een lastpak en een kostenpost was.

Die wetenschap geeft Jean-Jacques Annauds film een bittere dubbele bodem mee en het maakt de in de pers uitgevochten ruzie tussen de schrijfster en de filmregisseur begrijpelijk.

Duras zag in de verfilming van haar boek een uitgelezen kans om de geschiedenis van het schoolmeisje en de oudere minnaar te herzien en van een nieuwe invalshoek te voorzien. Volgens haar was de kern van het verhaal dat zij door de affaire ontdekt dat ze wil schrijven. De film die haar voor ogen stond moest geen seksscènes bevatten, hij moest zelfs helemaal niet over een eerste liefde gaan.

Uiteindelijke werd de koppige en driftige Duras met een afkoopsom van 500.000 franc het zwijgen opgelegd. Ze tekende een verklaring dat ze met `alle schrijfwerk stopt' en zich `niet tegen de verfilming verzet'.

Het gekissebis in de media zorgde ervoor dat L'Amant in Frankrijk een superhit werd. En ondertussen moest Duras via de telefoon vernemen dat de minnaar over wie dit allemaal ging inmiddels was overleden.

L'Amant (Jean Jacques Annaud, Frankrijk, 1991), Canvas, 22.55-0.25u.