UÇK bereid de wapens in te leveren

Het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK heeft in een akkoord met de vredesmacht KFOR ingestemd met zijn ontwapening. Gisteren verlieten de laatste Servisch-Joegoslavische troepen Kosovo en maakte de NAVO formeel een eind aan de vijandelijkheden tegen Joegoslavië.

In het akkoord tussen het UÇK en KFOR, vannacht getekend door KFOR-commandant Sir Michael Jackson en de politieke leider van het UÇK, Hashim Thaçi, belooft het UÇK binnen drie maanden zijn wapens, met uitzondering van de lichtste wapens, in te leveren en op te houden als militaire formatie te bestaan. De wapens van een kaliber zwaarder dan 12,7 mm worden binnen een maand ingeleverd, de lichtere wapens binnen drie maanden. De opslagplaatsen voor deze wapens worden aanvankelijk gezamenlijk door KFOR en het UÇK bewaakt en later alleen door KFOR. De UÇK-strijders trekken hun uniform uit en mogen vanaf vandaag geen enkel wapen dragen binnen twee kilometer van de grote wegen, de steden en dorpen en de buitengrenzen van Kosovo. Binnen vier dagen ontmantelt het UÇK al zijn posities en versterkingen en haalt het al zijn mijnen weg. In een later stadium wordt bezien of het UÇK zich mag aansluiten bij de nieuw te vormen politiemacht van Kosovo.

Thaçi prees het UÇK om zijn ,,nobele en historische rol tijdens de oorlog'' en gaf toe dat het Bevrijdingsleger ,,zich moet transformeren om onder nieuwe omstandigheden te kunnen voortbestaan''. Jackson prees het akkoord als ,,een keerpunt in onze missie''.

Het akkoord tussen KFOR en het UÇK werd mogelijk door de aftocht, eerder gisteren, van de laatste Joegoslavische militairen en Servische politiemannen uit Kosovo. De laatste eenheden verlieten de provincie elf uur voor het aflopen van de tijdslimiet die Belgrado voor de ontruiming had gekregen. Zodra KFOR het UÇK schriftelijk had bevestigd dat Belgrado alle troepen had teruggetrokken, kon het UÇK instemmen met zijn eigen ontwapening. De uittocht van de Joegoslavische en Servische eenheden bracht NAVO-chef Solana er gistermiddag toe, formeel een eind te maken aan de NAVO-acties tegen Joegoslavië, die op 24 maart waren begonnen en die op 10 juni al waren opgeschort.

Inmiddels zijn naar schatting 50.000 Servische inwoners Kosovo ontvlucht, velen uit angst voor represailles van Kosovaren, anderen onder directe dwang van teruggekeerde Kosovaarse buren of soldaten van het UÇK. Veel huizen van Serviërs werden na het vertrek van de inwoners onmiddellijk door teruggekeerde Kosovaren geplunderd en in brand gestoken. In andere gevallen staken Serviërs bij hun vlucht hun huis in brand.

In Joegoslavië doet de regering er alles aan de Serviërs ertoe te bewegen niet uit Kosovo te vluchten en terug te gaan als ze dat hebben gedaan. In steden als Kragujevac trachtten gisteren Joegoslavische en Servische ministers de gevluchte Serviërs te overtuigen dat ,,Kosovo voor Servië verloren is'' als ze niet direct zouden terugkeren. ..Het is moeilijk voor u om terug te gaan, maar het zal later nog veel moeilijker worden'', zo hield de Servische vice-premier Milovan Bojic de vluchtelingen voor. ,,We moeten er het beste van maken. Uw huizen en uw bezittingen zijn van u als u direct teruggaat. Servië heeft Kosovo en zal het ook in de toekomst hebben.'' Terugkerende Serviërs krijgen voedsel en brandstof als ze teruggaan. Hij zei ook dat ,,we'' de veiligheid van de Serviërs in Kosovo beschermen, al maakte hij niet duidelijk hoe de regering in Belgrado dat nog kan doen. Slechts rond tweeduizend van de vijftigduizend gevluchte Serviërs hebben tot nu toe gehoor gegeven aan de oproep.

Vuk Draškovic, oppositieleider en tot voor kort vice-premier van Joegoslavië, riep gisteren op tot de vorming van overgangsregeringen van Servië en Joegoslavië, die vervroegde verkiezingen zouden moeten uitschrijven. Ze moeten bestaan uit ,,verantwoordelijke democratische persoonlijkheden, die acceptabel zijn voor de nationale en internationale publieke opinie en die in staat zijn voor de wederopbouw van Joegoslavië hulp bijeen te brengen''. Hij zei dat het huidige regime geen verkiezingen durft te organiseren omdat die uitlopen op ,,een catastrofale nederlaag''. (Reuters, AFP, AP)

DOSSIERwww.nrc.nl