Tirade Everse na lijfsbehoud Sparta

Weten al die mensen die Sparta een warm hart toedragen wel hoe slecht het hun club gaat? Beseffen zij wel dat het verblijf in de eredivisie, dat de club zaterdag door een 3-0 overwinning op FC Groningen verlengde, waarschijnlijk niet meer dan tijdelijk is. Hoopvol ziet de toekomst van het ruim honderd jaar oude Rotterdamse voetbalbolwerk er namelijk niet uit. Niemand mag het verbazen wanneer Sparta volgend jaar weer op de rand van degradatie staat – en de terugval dan niet in de nacompetitie kan afwenden.

Zeshonderd supporters zo trouw als keffende schoothondjes vierden in Groningen de redding van Sparta als een kampioensfeest. Het was een begrijpelijke reactie op de spannende tijden van de afgelopen maanden. Ze zongen nieuwe en oude Sparta-liederen die oude Spartanen deden terugdenken aan het landskampioenschap van 1959, de glansperiode van Andries van Dijk, Jannie Schilder, Tonnie van Ede, Piet de Vries en Tinus Bosselaar. De spelers van nu lieten zich door de fans fêteren als kampioenen. Maar enige gêne zou hen niet hebben misstaan. Want wie zolang te lamlendig is geweest om voor de club en zijn trouwe supporters te vechten, had zich beter kunnen verontschuldigen en was blozend van schaamte de kleedkamer ingegaan.

Het is waar: waarschijnlijk beschikken de meeste spelers niet over het talent om in de eredivisie te voetballen. Maar met enige vechtlust en saamhorigheid was er de afgelopen maanden nog wat van te maken geweest. Nu grossierden ze in lusteloze vertoningen, weliswaar voor een deel ingegeven door de chaotische sitiuatie waarin de museumclub zich door de verbouwing van het stadion en de daarmee gepaard gaande verhuizing naar Woudestein. Trainer Jan Everse, die halfweg het seizoen de ontslagen Hans van der Zee opvolgde, kan zich nog blijven opwinden. ,,Ze vonden Van der Zee allemaal een aardige gozer, maar zich voor hem uit de naad werken, nooit'', zei de oud-international boos.

Want eigenlijk was Everse helemaal niet blij dat Sparta ten koste van het favoriete FC Groningen in de eredivisie bleef. Onderkoeld reageerde hij op de felicitaties van assistenten, bestuurders en supporters. En toen hem later werd gevraagd naar zijn gevoel en vooral naar zijn visie op de toekomst van Sparta, brandde de onverzettelijke back van weleer los. Als dan niemand in het Sparta-bestuur wilde beseffen dat de alarmbel heeft geluid, dan moest het bestuur maar snel zijn conclusies trekken. Everse gooide al zijn frustraties eruit.

Ten eerste is het nu wel erg laat om nog versterkingen aan te trekken, besefte Everse. ,,Een aantal spelers gaat weg, zoals John Nieuwenburg (naar Ajax, red), een jongen die alleen al heeft aangetoond een talent te zijn door zich in dit chaotische elftal te handhaven. Maar ik weet niet eens voor hoeveel hij is verkocht. Zes, zeven of acht miljoen. Ik mag dat kennelijk niet weten.'' Maar zou het zeven miljoen zijn, zei Everse, dan zou op z'n minst een of twee miljoen besteed moeten worden aan nieuwe spelers. ,,En niet aan extra lampje in de lichtinstallatie of aan het stadion.''

Everse voelde zich eerder bedreigd dan verheugd. ,,Als er niets verandert, ben ik in oktober de eerste trainer die er in de eredivisie uitvliegt – als ik het nog zo lang volhoud. Toen ik hier kwam wist ik dat deze ploeg kon degraderen. Dat zag ik, dat voelde ik. Maar in de winterstop werd me toen een paar miljoen toegezegd voor versterkingen. Dat geld is er niet gekomen. Waarschijnlijk hebben ze zich toen in een nulletje vergist. Natuurlijk ken ik het probleem. De club werkt met een budget met zes miljoen, eerstedivisie-niveau dus, en geeft elk jaar negen miljoen uit. Maar verstandig investeren zou de redding zijn. Daar geloof ik zeker in. Maar kennelijk ben ik een van de weinigen.''

Met enige jaloezie heeft hij de reddingsoperatie van AZ gevolgd. ,,Met een man als Scheringa die meteen het budget verdubbelt, ben je op de goede weg. Vinden ze die niet bij Sparta, dan blijft het behelpen. Het nieuwe stadion kan 11.000 toeschouwers bevatten. Prachtig, maar meer is Sparta gebaat bij de 18 skyboxen. Die leveren minimaal anderhalf miljoen op. Dat is wel wat anders dan het aquarium vol business-seats dat op het oude Spangen.''

De tirade van Everse werd gehoord. Een dag later liet voorzitter Bossink de trainer weten dat Sparta nu echt miljoenen guldens gaat investeren. Volgens Bossink is de uitgangspositie beter geworden, omdat de club mede dankzij het nieuwe stadion nieuwe financiële bronnen kan aanboren. Grote geldgevers en bedrijven hebben tot zaterdagavond kwart tien gewacht, voordat zij een beslissing wilden nemen over nieuwe contracten. Bossink zei dat de miljoenen die voor Nieuwenburg zijn gevangen voor een belangrijk deel worden gebruikt voor de aankoop van spelers.

Veel spelers kunnen wat Everse betreft meteen vertrekken. Hun waardeloze instelling heeft Sparta al genoeg ellende berokkend. Maar wie moet hij dan aantrekken, nu alle gewenste spelers al een contract hebben? Hij zou graag de grote uitblinker van zaterdag in Groningen, Darren Ferguson, willen behouden. De zoon van de Manchester United-trainer en tweelingbroer van Jason speelde twee klassen beter dan de nieuwe Ajacied Nieuwenburg. ,,Ik wil Ferguson graag houden. Maar als ik geen spelers heb die om hem heen kunnen spelen, heb ik weinig aan hem. Het gaat niet om één speler, het gaat om een team. Een team heb ik gemist. Iedereen deed maar wat, de meesten deden niks.''

Over het onvoorstelbare fortuin dat Sparta in de afgelopen competitie en nacompetitie heeft gehad, wilde Everse het maar niet hebben. Zo duidelijk was het. De medewerking van stadgenoot Excelsior en de gelukkige winst tegen het beter voetballende, jeugdiger, getalenteerder maar onfortuinlijker FC Groningen camoufleerden de talrijke tekortkomingen van Sparta. Maar of nu Sparta of FC Groningen in de eredivisie speelt, geen van beide clubs is in staat de groeiende verschillen in het commerciële voetbal tot staan te brengen.