`Menselijk schild van 60.000 man'

In Kosovo hebben KFOR-troepen zestigduizend Kosovaren ontdekt die in een soort detentiekamp van vijf verwoeste dorpen werden vastgehouden om als menselijk schild te dienen voor het geval het in Kosovo tot een grondoorlog tegen de NAVO zou komen.

Volgens het Britse blad The Sunday Telegraph vertelden de gevangen gehouden Kosovaren dat families uit de omgeving midden april naar de vijf platgebrande dorpen bij Podujevo werden gedreven. Het gevangenkamp werd omsingeld door Servische tanks en soldaten die opdracht hadden elke niet-Serviër dood te schieten. De Serviërs, vertelden ze, waren van plan de dorpelingen voor zich uit te drijven als de NAVO plannen door een grondoorlog zou doorzetten en Kosovo met grondtroepen binnen zou vallen.

KFOR meldde gisteren dat inmiddels in Kosovo zoveel massagraven zijn gevonden dat de vredesmacht te weinig soldaten heeft om ze allemaal te bewaken. KFOR heeft de opdracht de massagraven te bewaken tot forensische deskundigen en experts van het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden ze hebben onderzocht, maar, zo zei een Britse politie-deskundige, er zijn teveel massagraven en te weinig militairen.

Teams van deskundigen zijn dit weekeinde begonnen met de eerste onderzoeken. In Velika Kruša in het zuidwesten van Kosovo bleek dit weekeinde een massagraf met naar schatting twintig lijken in totaal meer dan honderd lijken te bevatten. Een ander team onderzocht een boerderij in de buurt van Prizren, waar vijfentwintig of meer lijken zijn gevonden. ,,Helaas zijn er nog veel, veel meer van zulke plaatsen'', zei de Britse politiedeskundige. Het is er de teams veel aan gelegen de plekken waar ze aan het werk gaan onaangeroerd aan te treffen, maar er moeten door de hoeveelheid massagraven prioriteiten worden gesteld. Daar komt bij dat het onderzoek op elke plek lang duurt. Bij elk massagraf gaat een team van dertein tot zestien deskundigen – forensische experts, brandweerdeskundigen, fotografen en detectives – aan het werk om uit te zoeken wat er precies is gebeurd, hgoeveel mensen zijn vermoord en op welke manier.

Intussen gaan steeds meer gevluchte en verdreven Kosovaren vanuit Albanië en Macedonië naar hun steden en dorpen in Kosovo terug. Vandaag schatte de VN-hulporganisatie UNHCR het aantal teruggekeerde Kosovaren op 135.000. Zaterdag alleen al gingen uit Albanië vijftienduizend en uit Macedonië 12.700 Kosovaren naar hun land terug.

In Priština heeft gisteren Sergio Vieira de Mello, speciaal gezant van de Verenigde Naties, het VN-kantoor in Kosovo in gebruik genomen. Het is gevestigd in het gebouw waar tot voor kort het Joegoslavische leger zijn hoofdkwartier in Kosovo had. In het gebouw wordt, voorlopig onder leiding van De Mello, de civiele VN-missie in Kosovo gevestigd. De Mello zei dat de missie de komende drie maanden een internationale politiemacht van drieduizend man in Kosovo zal stationeren. De eerste honderdvijftig politiemannen worden later deze week verwacht. De Britse regering heeft inmiddels de liberaal-democraat Paddy Ashdown kandidaat gesteld voor de functie van leider van het civiele bestuur in Kosovo. (Reuters, AFP, AP)