Keuris' talent op zijn top in liederen

EO, NCRV, het Orkest van het Oosten, Muziekcentrum Enschede en Centrum Nederlandse Muziek bundelen deze maand hun krachten in een aan Tristan Keuris (1946-1996) gewijd festival annex symfonisch orgelfeest ter gelegenheid van de installatie van het nieuwe Flentrop-orgel in het Muziekcentrum in Enschede. Het Keuris-orgelfestival plaatst in Amsterdam het accent op de symfonische muziek, in Enschede klinkt ook nog Keuris-kamermuziek. De concerten worden live of later uitgezonden via de radio, van het Orgelconcert van Keuris wordt een cd-opname gemaakt.

Zondagmiddag in het Concertgebouw werd Saint-Saëns' Derde symfonie (`Orgelsymfonie') gecombineerd met Keuris' Movements for Orchestra en Three Michelangelo Songs. Naar een melodie uit Saint-Saëns' Orgelsymfonie scoorde Yvonne Keely een wereldhit met If I Had Words – een werkwijze die Keuris had aangesproken. Want van een dichter die de componist zijn ritmiek opdringt moest hij niets hebben. Liever schreef hij eerst de muziek geïnspireerd door het idee achter de woorden om later de tekstplaatsing uit te werken. In het geval van Michelangelo's sonnetten lag het nog weer anders. Keuris vond de sfeer ervan goed passen bij de Intermezzi voor blazers die hij uitbreidde om er daarna de zanglijn doorheen te vlechten.

Opmerkelijk systematisch verkende Keuris de diverse genres, zoals na de kamermuziek orkestwerken als Movements, composities voor strijkers als Variations, voor blazers als Intermezzi en tenslotte – wonderlijk laat pas! - vocale stukken, zoals het bijzonder mystiek gekleurde To Brooklyn Bridge en de melancholieke Three Michelangelo Songs. De symfonische liederen openbaren Keuris' specifieke talent het best, daarin treedt zijn somptueuze sensualiteit het meest onverholen naar voren, alsof de tekst hem een vrijbrief gaf om in emotionele zin tot het uiterste te gaan.

De Franse mezzosopraan Sylvie Sullé, op korte termijn invallend voor een zieke Jard van Nes, had begrip voor het overrijpe karakter van Keuris' dolce, waarbij Jaap van Zweden ruimte gaf aan de blazers om te weelderig impressionisme uit te spelen. Movements is minder herfstig van karakter, eerder lenteachtig in zijn bijkans struikelende, gretige aanlopen. Die vitaliteit plaatste Van Zweden in een helder daglicht, met vooral prachtig afgewogen spel in de hoge strijkers.

Keuris Festival. Orkest van het Oosten o.l.v. Jaap van Zweden. Gehoord 20/6 Concertgebouw Amsterdam. Volgende concerten: 23/6 Enschede (strijksextetten van Keuris, Brahms en Strauss); 25/6 Enschede en 27/6 Amsterdam (Concert voor orgel en orkest van Keuris; Symfonie nr 6 van Beethoven; 27/6 14.15 uur live op

Radio 4.