Homo's steeds jonger `uit de kast'

Homoseksualiteit is normaal, vinden homojongeren. Ze voelen zich geaccepteerd en vieren en masse onbekommerd feest.

Come out and party! 850 jongeren in de leeftijd van 16 tot 30 jaar gaven gehoor aan de oproep van het homojongerenblad Expreszo en bezochten een feest om de restyling van het elf jaar oude blad te vieren. De sfeer was vrolijk en ontspannen. Meisjes en jongens, allochtoon en autochtoon, iedereen danste door elkaar in uitgaanscentrum Tivoli.

Het wordt steeds gemakkelijker voor jongeren om uit te komen voor hun homoseksualiteit, vertelt Caspar Pisters (24), hoofdredacteur van Expreszo, dat deze maand de oplage verdubbelde tot 7.000 exemplaren. Vroeger was het gebruikelijk dat homojongeren eerst vijf tot tien jaar tobden voordat ze uit de kast kwamen, nu slaan ze dat over en durven ze al op jonge leeftijd homofeesten te bezoeken. ,,Homoseksualiteit is gewoner geworden'', stelt Pisters vast. Dat komt volgens hem door de media. Hoewel de media nog steeds vaak alleen de extreme kant van de homocultuur – leernichten en travestieten – laten zien, verschijnen ook op televisie veel `gewone' homo's en lesbiennes in soaps, dramaseries en reclamespotjes.

Ook Adriaan Bruggink (28), sociaal-juridisch dienstverlener, vindt dat de drempel om voor je homoseksualiteit uit te komen lager is geworden door de media. ,,Je ziet veel tv-personalities die openlijk homo zijn, zoals Boris Dittrich en Pim Fortuyn. Het zijn niet meer alleen de artiesten en kappers.''

Helemaal normaal is het nog niet om homoseksueel te zijn, vindt Pisters. ,,Als ik met mijn vriend hand in hand loop, voel ik me minder relaxed.'' Dramaturge Anita Voorham (29), sinds een jaar uit de kast: ,,We zijn nog niet vrij om heterogedrag te vertonen.''

Leernichten en travestieten zijn op het Expreszo-feest niet te bekennen. Vrijwel alle mannelijke bezoekers zijn volgens de laatste straatmode gekleed, in skaterslook (wijde broeken en t-shirts) of een beetje studentikoos (nette broek en overhemd). Veel meisjes hebben lang haar en een rok aan. ,,Jongeren zetten zich af tegen de extravagante cultuur van de traditionele homoscene. Ze vinden het vervelend dat homoseksualiteit met pisbakken wordt geassocieerd'', zegt Pieter van Cleef (26), striptekenaar van Expreszo.

Naast de traditionele media speelt ook Internet voor veel homojongeren een belangrijke rol bij hun coming out. Meer dan de helft van de feestgangers heeft een kaartje gekocht op de website van Expreszo, die maandelijks 9.000 surfers trekt. In Tivoli staat een groepje jongens geanimeerd te praten. Ze kennen elkaar via gayteen.nl, een chatbox voor homoseksuele tieners. Lucien Joziasse (19) is systeembeheerder. Hij chat drie tot vier uur per dag. ,,Ik zat best in de put toen ik het tegen mijn ouders wilde zeggen en zocht op Internet naar artikelen over coming out.'' Via de chatbox gayteen.nl heeft hij veel steun gekregen. Zijn ouders vinden het nu wel okay dat hij homo is.

Volgens Erna Kotkamp, bestuurslid van het COC in Utrecht, is homoseksueel zijn niet zo onproblematisch als iedereen op het feest denkt. Kotkamp denkt dat het door alle positieve aandacht voor homoseksualiteit zelfs moeilijker is geworden voor jongeren om te vertellen dat ze problemen hebben met hun seksuele voorkeur. ,,Er rust een taboe op slachtofferdenken in de jaren negentig. Als je problemen hebt, is het al snel je eigen schuld.'' Met name op middelbare scholen is homoseksualiteit nog steeds onbespreekbaar. ,,Heteroseksualiteit is heel erg de norm op scholen. Pubers willen er graag bij horen. Als je homo of lesbisch bent, hoor je er echt niet bij.''

Sommige jongeren die nog niet voor hun homoseksualiteit durven uitkomen, leiden een dubbelleven. Ruth (19), net gezakt voor haar eindexamen gymnasium, durft niet tegen haar ouders te vertellen dat ze lesbisch is. ,,Mijn moeder zou me het huis uitgooien. Volgens haar horen homoseksuelen in de hel'', zegt Ruth, die uit een christelijk milieu in Overijssel komt. Ook tegen haar klasgenoten vertelt ze niets over haar privéleven.

In chatrooms kan Ruth zichzelf zijn. ,,Op Internet durf je makkelijker dingen te zeggen.'' Via het net ontmoet ze meisjes met wie ze uitgaat. Ze hoopt dat haar dubbelleven over een jaar voorbij is. Als ze volgend jaar slaagt, wil ze rechten studeren in Amsterdam. ,,Daar voel ik me meer geaccepteerd.''