Parlement hervormt Turkse hoven

Het Turkse parlement heeft gisteren besloten de militaire rechters in de staatsveiligheidshoven te vervangen door burgers.

De aanvaarding van een desbetreffend amendement op de grondwet volgt op een uitspraak van het Europese Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg van vorig jaar dat de aanwezigheid van een militaire rechter – immers een vertegenwoordiger van het machtige leger - de onpartijdigheid van de hoven ondermijnt. De Turkse autoriteiten zeggen echter dat de hervorming van de rechtbanken los moet worden gezien van Europese druk.

De staatsveiligheidshoven, die begin jaren tachtig werden opgericht, behandelen misdrijven tegen de staat. Een staatsveiligheidshof berecht op het ogenblik de Turks-Koerdische leider Abdullah Öcalan, die wordt beschuldigd van hoogverraad en separatisme. Wanneer dit proces woensdag wordt hervat – met het slotpleidooi - zal de militaire rechter worden vervangen door een civiele rechter die de zittingen sinds het begin van het proces op 31 mei heeft bijgewoond.

Het Turkse parlement stemde met 431 tegen 42 bij acht onthoudingen voor wijziging van de grondwet op dit punt. Premier Ecevits sociaal-democratische partij had de grondwetswijziging krachtig bepleit. Volgens de partij dient Turkije zijn rechtssysteem te hervormen om de Europese standaard te bereiken.

Het Europese Hof voor de Mensenrechten verwelkomde het Turkse besluit. ,,Het Hof kan slechts verheugd zijn over deze beslissing'', aldus een woordvoerder. Het is echter de vraag of de verwijdering van de militaire rechter uit het hof dat Öcalan berecht voldoende zal zijn om alle Europese kritiek op diens behandeling weg te nemen. Critici hebben eveneens geklaagd dat Öcalan onvoldoende toegang heeft tot zijn advocaten, en de mogelijkheid dat Öcalan de doodstraf krijgt is een ander punt van zorg.

De in Ankara gevestigde Associatie voor de Rechten van de Mens van Akin Birdal noemde de stemming in het Turkse parlement ,,een politieke manoeuvre''. Volgens een woordvoerder moeten deze hoven helemaal worden afgeschaft. Birdal zelf zit op het ogenblik een gevangenisstraf uit omdat hij heeft ertoe heeft opgeroepen de Koerden culturele rechten toe te staan.

De hoofdaanklager van het staatsveiligheidshof in Ankara, Nuh Mete Yuksel, daarentegen noemde het schrappen van de militaire rechter ,,een groot verlies voor Turkije''. ,,Ze hadden niet moeten worden gescheiden van de veiligheidshoven'', zei hij. ,,Ik keur deze wijziging niet goed.'' (Reuters, AP, AFP)