Na de nederlaag

Waarom denkt H.J.A. Hofland (Z 29 mei) dat de vraag naar morele verantwoordelijkheid van de elite niet dringend zal worden gesteld? Dat is niet de historische ervaring. Vanaf de nederlaag van het Russische keizerrijk tegen Japan, tot de Amerikaanse nederlaag in Vietnam hebben zulke nederlagen juist enorme gevolgen voor de elite gehad. Ten tweede betekent het universalistische moralistische gedachtengoed een tot mislukking gedoemde veroveringsdrang. In Amerika, zegt Hofland, borduurt de elite voort op Kiplings `white man's burden'. In Nederland opereren VVD tot Groen Links vanuit het gedachtengoed van de koloniale ethische politiek. Bijbehorende termen als pacificatie en protectoraat zijn aan de orde van de dag. Vijftig jaar geleden zouden ze Soekarno wel halen, nu is Milosevic aan de beurt... Kortom: met de superioriteitswaan van de vorige eeuw wordt in Europa van vandaag een oorlog gevoerd. Ten derde zijn er genoeg mensen buiten de elite die deze verantwoordelijkheid aan de orde kunnen stellen. Neem de Europeanen die een miljoen Albanese, Servische, Kroatische en Bosnische vluchtelingen willen blijven steunen en dan diezelfde elite tegenover zich vinden die deze oorlog heeft gewild. Neem de organisatoren van de hulpactie die in één dag 16 miljoen gulden binnenkregen, maar wat niet meer is dan de prijs van vier kruisraketten.