`Dit wordt baanbrekende televisie'

Vanaf 17 september komt Veronica met Big Brother, een dagelijks programma waarin acht vrijwilligers dag en nacht, tot op de wc, worden gefilmd. Een gesprek met de maker, Paul Römer: ,,Het wordt lang niet zo controversieel als iedereen denkt.''

Nog even de spelregels: Acht mensen die elkaar niet kennen worden 100 dagen bij elkaar in een huis gezet. Zonder telefoon, zonder tv, zonder iets te lezen. Overal staan camera's, alles wordt gefilmd, ook hun toiletbezoek. De kandidaten die de kijker het leukst vindt, mogen blijven, de anderen vallen af. De winnaar krijgt 250.000 gulden. De rest krijgt niets.

Dat wordt natuurlijk ruzie.

,,Mensen gaan er bij voorbaat van uit dat wij een kruitvat willen creëeren. Onzin. Twee uitzendingen ruzie is misschien leuk, maar daarna gaat het vervelen. Mijn belang is dat het 100 dagen leuk blijft. Natuurlijk wordt er gehuild. Maar er zal evenveel gelachen worden.''

Wat is uw persoonlijke motivatie om dit programma te maken?

,,Van sommige dingen voel je, dit is iets bijzonders. Dat heb ik met Big Brother. Ik geloof erin. Als ik over vijf jaar terugkijk, denk ik dat we iets hebben neergezet dat langer is blijven hangen dan doorgaans in Hilversum het geval is. Dit wordt baanbrekende televisie.''

Na Sex voor de Buch weer een stapje verder?

,,Het wordt lang niet zo controversieel als iedereen denkt. De laatste tijd hoor ik steeds: `Wat krijgen we hierna, zelfmoord op tv?' Dat vind ik zo'n onzin. Ik zie soms documentaires op de Nederlandse tv die schokkender zijn. Ik herinner me een uitzending over een transseksueel die tijdens zijn verandering van man naar vrouw dagelijks gevolgd werd met een camera. Dan zie je ook dingen die heel privé zijn.''

Psychologen zijn bang dat de kandidaten er blijvende pychische schade aan overhouden.

,,Daar hebben ze gelijk in. Die mogelijkheid bestaat. Maar niemand heeft vervolgens de moeite genomen te kijken welke voorzorgsmaatregelen we genomen hebben om dat te voorkomen. Ten eerste worden de kandidaten heel streng gekeurd, zowel fysiek als psychologisch. Ze mogen geen verleden hebben met psychische klachten. Ten tweede worden ze heel nauwlettend gemonitord tijdens de honderd dagen. En ten derde is er coaching na afloop. Net zo lang tot ze weer normaal in de samenleving kunnen functioneren. Daarmee voorkom je trauma's.''

De makers van Sex voor de Buch zeggen ook dat de kandidaten goed begeleid worden.

,,Een programma als Sex voor de Buch zou ik niet willen maken. Omdat ik denk dat ze de kandidaten niet goed genoeg voorbereiden. Het effect dat zoiets kan hebben op mensen, is heel groot. Wij gaan intensiever met de mensen praten, vooraf. Dat gaan lange gesprekken worden. Dit moet het eerste project worden in een lange reeks die ook in het buitenland gaat lopen. Dan heb ik er geen belang bij als kandidaten na afloop zeggen: `Dit doe ik dus nooit meer'.''

Maar u kunt niet garanderen dat ze er niets aan overhouden?

,,Er zit een risico-elementje in, maar dat geldt voor het hele leven. Maar waarom zouden we er steeds negatief naar kijken? Big Brother confronteert mensen met zichzelf, verandert hun leven. Ze gaan over zichzelf nadenken. Dat kan ook louterend werken.''

In Zweden bestaat een programma waarin vrijwilligers het met elkaar op een eiland moeten uithouden. De pispaal van het gezelschap pleegde na afloop zelfmoord.

,,Die man had nooit toegelaten mogen worden. Die wás al in de war, dat had niets met dat programma te maken. Overigens, in Nederland is nu veel ophef over dat programma ontstaan, maar in Zweden wordt het absoluut niet als controversieel gezien.''

Waar ligt voor u de grens?

,,Als je stiekem camera's gaat inbouwen en mensen filmen. Bij ons kiezen de mensen er zelf voor. Ze kennen de voorwaarden: absoluut geen privacy en geen contact met de buitenwereld. Het klinkt hard, maar alleen op die manier krijg je optimale interactie.''

Waarom staan er camera's in het toilet?

,,Stel je voor dat we dat niet zouden doen. En drie uit de groep gaan op het toilet zitten smoezen. Dan kan de kijker het dus niet meer volgen. En dan is er nog het veiligheidsaspect: Stel dat iemand op het toilet een hartaanval krijgt. En dat je na een uur denkt, waar is Piet toch gebleven? Maar we zullen nooit beelden van poepende, plassende of ongestelde kandidaten laten zien.''

Maar er zit dus wel iemand naar die poepende mensen te kijken?

,,Ja, de regisseur.''

En onder de douche, zie je de kandidaten naakt?

Nee, geen douchende mensen. Of ze moeten met elkaar onder de douche gaan, dat is wat anders. Een blote borst of een blote bil sluit ik dan niet uit. Maar alleen omdat die er dan toevallig is. Niet per se.''

En seks?

,,Geen expliciete naaktshots. Dat kan je niet maken tussen 20.00 en 20.30 uur. Maar de kijker zal het wel wéten als er twee met elkaar naar bed geweest zijn. Je kunt bijvoorbeeld laten zien dat de dekens op en neer gaan. Dat moet u aan onze goede smaak overlaten.''

Goede smaak?

,,Weet u wat ik zelf denk, dat mensen onder deze omstandigheden absoluut niet aan seks denken. Sommigen zeggen dat het juist wél gaat spelen. We weten het nog niet.''

Waarom de naam Big Brother?

,,Die is toch prachtig? Het refereert aan George Orwells roman, 1984.

Is dat niet een hele nare associatie?

,,Zo zwaar moet u het allemaal niet zien. Het is marketing-technisch gewoon een goede titel. Als je `Big Brother' zegt, zegt de helft `is watching you' erachter aan en dat is nou net wat we doen: `watching people'. Bovendien allitereert het lekker. U zult zien dat als het programma een tijdje loopt, niemand nog denkt aan George Orwell, maar aan Rolf Wouters.''