Grote spel wordt Rabo veel te duur

De Rabobank trekt haar valuta- en aandelenhandel terug uit het Mekka van de financiële wereld: de Londense City. Onder de vlag van `een strategische heroriëntatie' wordt de terugtocht aanvaard. ,,Het grote spel is gewoon te duur.''

Een beetje zwanger worden is bijna net zo moeilijk als een beetje actief zijn in het zakenbankieren. Dat bewijst de teruggang van Rabobank International uit de valuta- en aandelenhandel in Londen. Alleen die handel in financiële producten die direct noodzakelijk is voor `kernklanten' zal overeind blijven. De peperdure bankiers in Londen kunnen hun boeltje pakken.

,,Om een rol te verwerven als investmentbank moest de Rabobank dure krachten van elders aantrekken die gegarandeerde bonussen bedingen. Je hebt een gigantische business flow nodig om dan niet in de rode cijfers te komen'', stelt een Londense zakenbankier. ,,Los van de enorme kosten houd je het risico, van elke bank, dat er verkeerde deals worden gemaakt.''

Cijfers over de prestatie van Rabobank International, de zakenbank van Nederlands grootste bank voor particuliere klanten, zijn nooit expliciet naar buiten gebracht. Wel werd bekend dat de zakenbank vorig jaar nog net quitte had gedraaid, maar dat voor het jaar 2000 een verlies dreigt van meer dan 200 miljoen gulden. Om dit tij te keren worden nu honderd banen in Londen geschrapt, en op termijn nog eens zo'n zelfde aantal. In de praktijk betekent dit dat Rabo zich grotendeels uit de Londense financiële handel terugtrekt. Hoeveel banen er in het Utrechtse hoofdkantoor moeten sneuvelen wordt pas na de zomer bekend.

Uniek zijn de drastische maatregelen van de Rabobank allerminst. Ook andere banken hebben de nodige schrammen (of erger) opgelopen in deze tak van sport. ING moest vorig jaar bekendmaken dat bij dochter Barings 1.200 banen zouden verdwijnen. Deutsche Bank zag zijn overname van de Britse zakenbank Morgan Grenfell volledig mislukken, terwijl de top van het Zwitserse UBS sneuvelde door een miljardenverlies bij de handel in derivaten (afgeleide producten zoals opties).

Twee nieuwe topmensen bij de Rabobank lieten de afgelopen weken weten dat de kostenverslindende operatie in Londen snel moest worden gesaneerd. Directievoorzitter Hans Smits liet vorige week bij de ledenvergadering weten dat hij ,,het bed goed zou opschudden'' om de kosten bij de bank terug te brengen.

Directeur Maarten Hulshoff van Rabobank International presenteerde twee weken geleden verliesprognoses aan het Londense personeel. Duidelijke boodschap: dit is onacceptabel. ,,Hulshoff heeft ook bij zijn vorige werkgever, de NCM, succesvole saneringen doorgevoerd'', stelt een collegabankier. ,,Zijn missie is nu al geslaagd. Het grote spel is voor de Rabobank gewoon te duur en dan moet je ingrijpen.''

Anders dan bij concurrenten als ABN Amro en ING is de Rabobank vooral uit defensieve overwegingen sinds drie jaar geleden in het zakenbankieren actief geworden. De angst bestond dat grote klanten zouden weglopen wanneer hun bank niet alle financiële producten zou kunnen aanbieden. Maar een beetje actief zijn werkt niet zo goed in deze wereld: door een gebrek aan schaalgrootte en door terughoudendheid in de handel voor eigen rekening, waardoor (als het goed is) de torenhoge kosten kunnen worden goedgemaakt. ,,Die angst dat grote klanten weglopen is terecht. Ook concerns in de agri- en voedingssector (het kernterrein van de Rabobank) eisen een volledig pakket'', aldus een collega.

Om nu nog een complete, wereldwijd opererende, zakenbank op te zetten is bijna onmogelijk, als de Rabobank het al zou willen. Daar komt bij dat de coöperatieve structuur in de weg zit: door het ontbreken van een beursnotering zijn grote overnames, die vaak betaald worden door nieuwe aandelen, niet mogelijk. En de `triple A'-rating (de hoogste kredietwaardigheid) wil de bank niet in gevaar brengen.

De coöperatieve structuur brengt verder met zich mee dat de min of meer zelfstandige vestigingen zeggenschap willen hebben in het concernbeleid. Het is een publiek geheim dat het verzet tegen het dure zakenbankieren intern groeide. Die weerstand werd nog groter toen bleek dat de topmensen bij Rabo International of zelf over weinig zitvlees beschikten of (met premies en al) werden ontslagen omdat de afgesproken risico's waren overschreden. Toen Smits vorige week kostenbesparingen aankondigde, wist de gemiddelde vestigingsdirecteur in Nederland wel waar de nieuwe topman vooral op doelde.

Vraag is nu of de Rabobank alle geavanceerde diensten grotendeels vanuit Utrecht of Amsterdam kan leveren. Juist de zakenbanken laten zien dat een wereldwijde aanwezigheid gewenst is omdat financiële markten nu eenmaal nooit slapen.

Over één alternatief wordt opvallend weinig gesproken en dat is samenwerking. En als dergelijke gesprekken al plaatsvinden, dan is er in elk geval weinig van te merken. ,,Er is voor de Rabobank maar één oplossing'', stelt een analist desondanks. ,,Samen met Europese coöperatieve banken een organisatie opzetten die zich dergelijke handel kan permitteren.''