Verboden de Kills te voeren

Tot welke subcultuur behoort een jongere? Bekijk in Rotterdam het belang van sjaaltjes, kettingen en kapsels en leer de ene groep van de andere te onderscheiden.

De stad is een dierentuin. Stap in een Rotterdamse tram en ga op safari. Rechts van u ziet u de Lauwammer, te herkennen aan de neongele of -roze kuif. Links van u een groepje gracieuze Shalala's. Houdt u alstublieft de ramen en deuren gesloten, we naderen nu een roedel Kills. Als u even oplet ziet u daar net een koppeltje Fans wegduiken achter die container. Tegen vieren bevindt u zich het beste op de Coolsingel, nabij de McDonald's. Daar worden rond deze tijd de Roffa's gevoerd. Even verder ziet u een aantal Plaatjes, met hun kenmerkende gebitsstructuur, die het hun belet hamburgers tot zich te nemen en die zich vooral voeden met softijsjes.

Zeldzame uitheemse diersoorten? Nee, het is maar jeugd. Pubers die zich willen aansluiten bij een bepaalde subcultuur. Shalala's zijn Hindoestaanse meisjes met hun donkere lange colberts, lange haar en keurig gesteven witte blouses. De Kills zijn de jongens in prijzige sportkleding. Ook de Fans dragen sportkleding, maar louter voetbalshirts van binnen- en buitenlandse clubs. Roffa's? Surinaamse meisjes met haarextensions, wijde broeken en strakke korte hesjes. Minder uitgesproken, maar niet minder saamhorig zijn de Plaatjes. Meisjes voorzien van beugel en spijkerjackje en hier en daar een jeugdpuistje. Meest opvallend in het stadslandschap zijn de Lauwammers, of skaters, met hun felgekleurde kapsels. Ooit bedoeld om zich af te zetten tegen de massa, maar inmiddels een grote subcultuur op zichzelf.

De hedendaagse jeugd is uitermate helder in beeld gebracht door Ellie Uyttenbroek & Ari Versluis, het Rotterdamse fotografenduo dat vorig jaar een overzichtstentoonstelling in de Kunsthal had. De expositie met de naam Exactitudes toonde 36 series van elk twaalf foto's van jongeren, gesorteerd naar kleding- en levensstijl. Het werk van de twee verslaat elke antropologische studie op het gebied van jongerencultuur en maakt in elk geval één ding duidelijk: geen ouder ontkomt aan een zestienjarig kuddedier.

In het Centrum Beeldende Kunst in Rotterdam hangen nu zes nieuwe series, als afsluiting van het kunsteducatieve project Surfen. Van januari tot mei namen zeven Rotterdamse scholen deel aan een cyclus van gastlessen over de rol van kleedgedrag en lichaamsversiering. De scholieren maakten foto's van elkaar en ook daarvan is een selectie te zien in het Centrum Beeldende Kunst.

De fotowand lokt bij iedere bezoeker reacties uit. Een Roffa wijst op een foto en merkt op dat een van de getoonde meisjes een verkeerd sjaaltje om haar hals draagt. ,,Zo zie je niets van het gouden naamkettinkje. Lekker handig als je wilt dat een jongen meteen ziet hoe je heet.'' Even verderop kijkt een jonge vader bezorgd van de foto's aan de wand naar de peuter in de buggy. Die wijst vol bewondering naar een Lauwammer met een knalgeel kapsel. ,,Mooie hoofd, pap?'' Pap houdt zijn hart vast.

De bescheiden expositie in Rotterdam is het bekijken waard. Niet te lang, want buiten wacht de safaritram. Voor de luttele prijs van drie strippen is het goed toeven achter de beduimelde ruiten van de RET. Prent je de soortnamen goed in en maak er een wedstrijd van wie het eerst de soortnaam kan raden. En ziet u kruisingen? Dan bent u getuige van de geboorte van een nieuwe subcultuur.

Fototentoonstelling Surfen, Centrum Beeldende Kunst, Nieuwe Binnenweg 75,Rotterdam. T/m 6 juli. Gratis. Inl 010-4360288.