Toenadering Korea's ondanks gevecht om krab

Noord- en Zuid-Korea zijn verwikkeld in een hoogopgelopen conflict in de Gele Zee. Toch komen ze steeds nader tot elkaar.

Gisteren was op de Zuid-Koreaanse tv opnieuw te zien hoe marineschepen elkaar op volle zee rammen. Eergisteren vielen voor het eerst schoten in het Koreaanse conflict over de toegang tot visgronden, waarbij een Noord-Koreaanse torpedojager tot zinken werd gebracht. De Verenigde Staten sturen extra schepen en vliegtuigen naar de Gele Zee. Maar tegelijkertijd gaan diverse uitwisselingsprojecten tussen Noord- en Zuid-Korea gewoon door alsof er niets aan de hand is.

Op het moment dat Noord-Koreaanse en Zuid-Koreaanse schepen elkaar afgelopen dinsdag beschoten, lag er een Zuid-Koreaans vrachtschip in een Noord-Koreaanse haven om zijn lading kunstmest te lossen. Gisteren keerde het schip veilig terug in Zuid-Korea en zijn route voerde langs het gebied waar de schotenwisseling plaats had. Ook aan de andere, oostelijke kant van het Koreaanse schiereiland was er niets aan de hand. Zuid-Koreaanse passagiersschepen vervoerden zonder problemen hun lading toeristen die op weg waren naar het Kumgang-gebergte in Noord-Korea, een excursie die de instemming heeft van het noorden in ruil voor veel harde dollars.

President Kim Dae-jung van Zuid-Korea gelooft in ontspanning. Hij geeft steun aan het hongerende Noord-Korea en bedrijven mogen projecten uitvoeren in het noorden. Dankzij dit beleid gaan beide landen aanstaande maandag voor het eerst sinds lange tijd weer gesprekken aan in Peking. Gisteravond zei Kim, in een toespraak tot het Internationale Olympisch Comité: ,,Ook al zijn sommige negatieve factoren nog niet geheel verdwenen, we beginnen nu op vele gebieden samen te werken.''

Kim Dae-jung heeft zijn leven lang een ontspanningsbeleid verkondigd. Hij heeft uitvoerig over het onderwerp gepubliceerd en beschouwt zichzelf als een specialist op dit deel van het regeringsbeleid. Het ziet er naar uit dat Kim ook de Amerikanen en Japanners achter zich krijgt. De Amerikaanse oud-minister van defensie Perry evalueert in opdracht van president Clinton het Noord-Korea beleid. Ook al is zijn eindconclusie nog aanstaande, tot dusver laat Perry zich in zeer vredelievende woorden uit over Noord-Korea. De oplossing zou liggen in een ,,alomvattend pakket'', waarbij ook de VS Noord-Korea bepaalde voordelen zou bieden zoals direkte diplomatieke en handelsrelaties.

In eigen land heeft Kim echter te maken met een felle, conservatieve oppositie die gisteren heeft geëist dat de toeristenboten en de kunstmestdonaties aan Noord-Korea stoppen. Volgens oppositieleider Lee Hoi-chang is het ontspanningsbeleid van de president failliet. ,,Er bestaat kans op voortdurende provocaties van het noorden zolang de regering zijn ontspanningsbeleid volhoudt zonder wederkerigheid te eisen.''

Door die druk moet Kim Dae-jung een militante houding aannemen in conflicten zoals rond de vissersschepen. Noord-Korea van zijn kant hongert en verkeert economisch in chaos. Het moet alle kansen zien te grijpen die het voor de neus komen, ook rijke krabgebieden die toevallig in Zuid-Koreaans gebied liggen. Want tot dusver ziet niemand nog een andere verklaring voor het conflict dan de noordelijke zucht naar krab, ook al heeft Pyongyang er inmiddels een oorlogsschip door verloren.