Loch Ness

Rare jongens, die Schotten. Maar ze plegen een heilzame uitwerking te hebben op passerende Amerikanen. Neem die onweerstaanbare, droge komedie Local Hero (Bill Forsyth, 1983), waarin de Texaanse yup Peter Riegert onverantwoord gecharmeerd raakt van het Schotse kustplaatsje dat hij namens een olieconcern moet opkopen. Hij wordt er een ander, beter, want niet langer materialistisch ingesteld mens van. In Amerika zelf moet je voor zoiets al gauw met een Julia Roberts op de proppen komen (zie Richard Gere's loutering in Pretty Woman).

Loch Ness brengt ons weer terug bij de Schotse folklore van Local Hero. Ted Danson, een Californische bioloog wiens wetenschappelijke carrière en huwelijk schipbreuk hebben geleden, arriveert in een Schots dorp om voor eens en voor altijd de 1400 jaar oude mythe van het monster van Loch Ness uit de wereld te helpen. Hij denkt er hooguit vijf dagen voor nodig te hebben.

Zijn state-of-the-art meetinstrumenten bieden echter geen uitkomst. Het is een negenjarig, helderziend meisje dat het raadsel uit de doeken doet. Net als de kleine Elliott in E.T. onderhoudt zij een speciale band met het `bovennatuurlijke' verschijnsel en is zij de wetenschap te slim af. ,,Je moet in het monster geloven, wil je hem kunnen zien'', filosofeert zij nog.

Het laat zich raden dat de Amerikaan het uitzicht op wetenschappelijke rehabilitatie en eeuwige roem laat varen. Hij kiest voor het ongemoeid laten van zowel de natuur als de mythe en het eenvoudige Schotse gemeenschapsleven. Het monster heeft het duizenden jaren zonder wetenschappers uitgehouden. Dus waarom hij niet! Wetenschap brengt enkel narigheid – zie Jurassic Park.

De Amerikaan vindt in Schotland zijn `home' en sluit zich in de armen van de lokale hoteleigenaresse (Joely Richardson), niet toevallig de alleenstaande moeder van het genoemde meisje. Dat Loch Ness een koddig, met pathetische muziek en toeristische reclamefolders dichtgesmeerd familiefilmpje is, doet dan al lang niet meer terzake.

Loch Ness (John Henderson, 1995, Engeland/VS), Ned.1, 23.05-0.39u.