Gouddorst

Het voortbestaan van deze rubriek hangt aan een zijden draad. Nieuwe perspectieven wenken mij. Dat zit zo.

Ik las dat hoofdredacteur Pieter Broertjes van de Volkskrant op verzoek van de Liberale Internationale Bolkestein heeft aangeprezen als EU-commissaris. Broertjes noemde zijn steun `een vriendschappelijk gebaar naar een gewaardeerde columnist'. Het lijkt me een gebaar waaraan alle hoofdredacties van Nederland een voorbeeld kunnen nemen – hopelijk die van NRC Handelsblad voorop. Ik heb inmiddels mijn kandidatuur voor enkele openbare functies al gesteld (nationale ombudsvrouw lijkt me ook wel wat), en moet nu alleen nog even afwachten in hoeverre ik door de hoofdredactie gewaardeerd word.

Maar voor vandaag moest ik nog wel een stukje maken. Waarover? Ik heb er mijn hoofd niet helemaal bij, maar ik wilde het toch maar even over de Waddenzee hebben. Het kabinet wil er naar gas gaan boren. Kok is voor (Netelenbos dus ook), Pronk is tegen – wat betekent dat het doorgaat. Dat de VVD voor is, behoeft geen toelichting: als het voldoende economisch rendement oplevert, zijn ze daar bereid heel Nederland naar de ondergang te boren. Het gat dat aldus ontstaat, zo is de redenering in VVD-kringen, kan voldoende worden gedicht met de overblijfselen van Jorritsma, Terpstra en Vonhoff.

Ik ben tegen, want ik houd van alles wat met de Wadden te maken heeft. Het is het mooiste en relatief rustigste gebied van Nederland. Mijn hart krimpt al ineen als ik lees dat 20.000 overigens brave kunstminnaars een invasie uitvoeren om op het prachtige Terschellling het Oerol-festival te bezoeken. Wie rust wil, weet dat hij Terschelling nu ook al medio juni moet mijden.

Dat er naar gas geboord gaat worden, is geen opzienbarend nieuws voor wie de geschiedenis van de menselijke gouddorst kent. Er schijnt daar voor miljarden in de bodem te zitten, en die zullen – koste wat kost – boven moeten komen.

Het toeval wil dat juist dit jaar een soort herdenkingsjaar is voor de ramp met de Lutine, een Engels fregat dat in 1799 tussen Vlieland en Terschelling in een storm strandde. Alle 270 opvarenden, op vermoedelijk één na, kwamen er bij om, en ook een enorme lading goud en zilver zakte naar de zeebodem. Het ging om een zending van Engelse bankiers aan het in grote economische nood verkerende Hamburg.

In het Terschellinger museum `'t Behouden Huys' loopt een interessante tentoonstelling over de ondergang van de Lutine. Er is ook een zeer informatief boek over verschenen van Bert Huiskes en Gerald de Weerdt: `De Lutine 1799-1999, de raadselachtige ondergang van een schip vol goud'. Tentoonstelling en boek schilderen indringend het aan zelfvernietiging grenzende fanatisme waarmee de mensen de afgelopen twee eeuwen getracht hebben de verdwenen schatten boven water te krijgen. Het is amper gelukt.

Die gasboringen worden één grote wraakneming op die geheimzinnige, weerbarstige Lutine.