NS mag ook internationaal actief worden

De Nederlandse Spoorwegen krijgen ruimte om zowel onbeperkt mee te dingen naar de exploitatie van binnenlandse hogesnelheidslijnen als naar die van doorgaande internationale hsl-verbindingen. De NS moet dan afzien van het recht deze zomer als eerste een exclusief bod uit te brengen op de binnenlandse hsl-treinen.

Minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) zei dit gisteren tijdens een debat met de Tweede Kamer over de hsl-zuid, die vanaf 2005 Amsterdam zal verbinden met Brussel en Parijs.

Het was vanmorgen nog niet duidelijk of de NS op de suggestie van de minister wil ingaan. ,,We zijn er van overtuigd dat we een mooi bod kunnen uitbrengen'', was alles wat een NS-woordvoerder kwijt wilde. De exploitatie van binnenlandse én buitenlandse lijnen zal naar verwachting zeer lucratief zijn.

In maart had Netelenbos gezegd dat de NS als eerste zo'n exclusief bod zou mogen uitbrengen op de binnenlandse hsl-treinen. In ruil voor dit privilege zou het bedrijf echter slechts een ondergeschikte rol mogen spelen bij de exploitatie van de doorgaande hsl-treinen naar Brussel en Parijs. Als de NS afzien van het exclusieve bod en gewoon met andere gegadigden meedingt, zo zei de minister gisteren, dan zullen er ook geen resticties meer gelden voor de NS op de buitenlandse exploitatie.

Netelenbos liet er gisteren geen misverstand over bestaan dat de NS voortreffelijke papieren heeft om zowel de binnenlandse als de buitenlandse hsl-lijnen in de wacht te slepen. Een voorwaarde, waaraan ook de Tweede Kamer grote waarde hecht, is dat de binnenlandse hsl-lijnen goed worden geïntegreerd in het overige spoornet. Geen enkel bedrijf kan zo'n integratie beter waarborgen dan de NS.

Meer dan voorheen onderstreepte Netelenbos gisteren ook dat buitenlandse bedrijven slechts mogen meedingen naar het Nederlandse deel van het Europese hsl-netwerk als de landen waar zij zelf zijn gevestigd op hun beurt ook vrije buitenlandse mededinging op hun hsl-netwerk toestaan. Hierdoor vallen Belgische en Franse bedrijven bijvoorbeeld af, want in die staten is er in de verste verte nog geen sprake van een vrije spoorwegmarkt. In Europa heeft eigenlijk alleen Engeland zijn markt opengesteld.

De Tweede Kamer toonde zich intussen weinig gelukkig met de wijze waarop Netelenbos de laatste maanden met het hsl-dossier was omgesprongen.

Vooral GroenLinks, de PvdA en het CDA zijn van mening dat ze de NS best wat meer ter wille had kunnen zijn. PvdA-woordvoerder Van Gijzel stelde bovendien: ,,Het kabinet had veel eerder duidelijkheid moeten scheppen. Nu moeten we ineens besluiten nemen, die we niet kunnen overzien.''