`Nieuw beest' van ING haalt miljarden uit de lucht

ING is de grote winnaar bij de beursgang van Libertel. Het concern verdiende er al ruim 3,5 miljard gulden aan. En er zit nog meer in het vat. Maar de ING-belegger krijgt het geld niet in het handje.

Hoe lang moeten de bijna 84.000 ING'ers zwoegen op de verkoop van financiële producten voordat zij dezelfde winst maken als het concern nu opstrijkt aan de beursgang van aandelen Libertel?

Vier jaar geleden verwierf het prille Libertel, waarvan ING iets meer dan de helft van de aandelen bezat, vergunning voor exploitatie van een tweede Nederlands netwerk voor mobiele telefonie. Na een zogeheten schoonheidswedstrijd mocht Libertel van de overheid de concurrentie aanbinden met KPN.

ABN Amro begeleidde in 1994 als zakenbank de mondiale beursgang van KPN, ING ,,kreeg'' Libertel. ING investeerde enkele honderden miljoen guldens en kan nu een onwaarschijnlijke ondernemerswinst incasseren.

Tegen een uitgiftekoers van 21 euro (ruim 45 gulden) per stuk krijgt ING voor de verkochte aandelen 3,25 miljard gulden. De echte winst van ING, na aftrek van de kostprijs van de aandelen, is 3,05 miljard. Daar moeten de tienduizenden ING-medewerkers meer dan een half jaar lang spaarproducten, verzekeringspolissen en beleggingsfondsen voor verkopen.

En dan is de 3,3 miljard van gisteren nog niet alles. De banken die de Libertel-aandelen plaatsen hebben nog een pakket ter waarde van 330 miljoen gulden achter de hand dat zij bij voldoende beleggersvraag ook op de markt brengen. Vorig jaar verkocht ING al een pakketje Libertel-aandelen, en dat leverde toen een boekwinst op van 445 miljoen gulden. En ING blijft nog vijf procent van de Libertel-aandelen houden als belegging.

Geen enkele Nederlandse geldgigant is zo bedreven als ING in `geld met geld' verdienen. Dit is een nieuw beest, voorspelde toenmalig NMB Postbank-bestuurder A. Soetekouw in 1991 bij het samengaan van zijn bank met verzekeraar Nationale-Nederlanden. De verzekeraar is de grootste en meest ondernemende belegger in aandelen van Nederlandse bedrijven, de NMB was decennia de kleinste van de grote banken en daardoor gewend grotere risisco's te nemen dan andere grootbanken.

ING's credo van geïntegreerde financiële dienstverlening (bank- en verzekeringsproducten samenvoegen en samen verkopen) is een strategie voor het midden- en kleinbedrijf en de particuliere consumentenmarkt. Het nieuwe financiële conglomeraat legde een basis voor financiering van grote overnames en aanverwante transacties op een schaal die voordien niet mogelijk was. Een tunnelproject bijvoorbeeld. Of de overname van krantenuitgever Dagbladunie (NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad, regionale kranten) door concurrent PCM, die daarvoor én vers eigen kapitaal nodig had én een heel pakket bankkrediet.

De bank van ING kan de kredieten verschaffen, de verzekeraar van ING kan het verse kapitaal leveren. Verschillen in de regels voor verschillende financiële instellingen werken deze interne arbeidsverdeling bij ING in de hand. Banken mogen wel aandelenpakketten in bedrijven kopen, maar de centrale bank vindt dat een risicovolle bezigheid en heeft zulke participaties lange tijd ontmoedigd. Vooral daardoor hebben Nederlandse banken als ABN Amro in tegenstelling tot hun Franse en Duitse concurrenten weinig participaties in bedrijven. Voor verzekeraars gelden zulke restricties niet. Een verzekeringsmaatschappij als Aegon is echter geen concurrent in de jacht op financiële deals. Zij heeft nooit zo'n grote gespreide Nederlandse aandelenportefeuille willen opbouwen als Nationale-Nederlanden.

Nieuwe conglomeraten (Achmea, Rabobank) missen de traditionele ingang bij grote bedrijven van topbelegger Nationale-Nederlanden, of – in het geval van ABP, PGGM en Nationale Investeringsbank-combinatie – ervaring als ondernemende financier.

ING had niet alleen de diepe financiële zakken om de 180 miljoen aan aanloopverliezen van Libertel op te vangen. ING is ook een van de grootste pandjesbazen in Nederland: eenderde van de zendmasten van Libertel kon op ING-kantoren worden gezet.

De opbrengst van de Libertel-verkoop valt de aandeelhouders van ING niet in de schoot als extra dividend. ING houdt het geld achter de hand voor een of meer overnames van Amerikaanse levensverzekeraars. Daarmee zijn miljarden gemoeid, zei bestuursvoorzitter G. van der Lugt twee maanden geleden. ,,Bedoelt u guldens of dollars'', wilde een Angelsaksische journalist weten. Antwoordde Van der Lugt:,,Beide zijn goed''.