Dichter Chen Li creëert oorlog met karakters

Hoe luister je naar een dichter wiens werk je niet kent, wiens taal je niet verstaat, wiens poëzie niet meteen tot hart en/of hoofd spreekt? Dat is een vraag die op Poetry International geregeld om beantwoording vraagt. Want het kan gebeuren dat men in een zaal met vele anderen zit te luisteren en niet weet waarom. Of waarnaar. Iedereen hoopt natuurlijk op de flits, de plotselinge verliefdheid op een gedicht, een regel, een toon, maar die blijft nog wel eens uit.

Gisteravond bij het internationale programma in de grote zaal van de Rotterdamse Schouwburg, boden drie dichter ons de kans verliefd te worden op hun poëzie: de Portugees Paulo Teixeira, de Nederlander K. Michel en de Taiwanees Chen Li. Gelukkig drongen bovengenoemde vragen zich alleen op bij Teixeira, een diep ernstige, zelfs humorloos klinkende dichter, die woordrijk over dood en voorbij oh, voorgoed voorbij mompelde. Dan is K. Michel met zijn verwonderd verhalende poëzie en zijn lichte geestigheid een stuk aangenamer om naar te luisteren. Hij las onder meer het gedicht `Grote rivier! Draai om!' voor, dat hij zelf weliswaar oud, `maar nog steeds relevant' noemde en dat is het ook. `Het tarief domineert alles/ de velden zien groen van het gif' staat erin. Hoe men ondrammerig toch kritisch en zelfs `relevant' kan zijn.

Chen Li las mooie gedichten voor en liet een stukje concrete poëzie horen, die zeer internationaal overdraagbaar is. Het karakter `bing' betekent soldaat en lijkt op een mannetje op twee beentjes. De karakters `ping' en `pang' zien eruit als `bing' maar hebben ieder maar één beentje en worden gebruikt net als ons ping en pang, om geweerschoten na te bootsen. `Qiu' ten slotte betekent (graf)heuvel ,,maar je kunt er ook een soldaat zonder benen in zien''. Het hoorbare resultaat was geweldig: `Bing bing bing bing bing ping ping bing pang bing bing pang bing pang pang...qiu'. Het wonderlijke was dat het eerst grappig maar gaandeweg ontroerend werd, deze klinkende oorlog van karakters.

Anders dan vroeger beperkt Poetry zich niet meer tot uit eigen werk voorlezende dichters. In de kleine zaal lichtten drie dichters hun favoriete gedicht uit de twintigste-eeuwse poëzie toe. Helaas vertelden ze opmerkelijk weinig over het waarom van hun keuze. Nooteboom over Gotfried Benn zei vooral veel over poëzie in het algemeen, Alvaro Mutis liet weten dat Kaváfis `Wachten op de barbaren' een actueel gedicht was omdat dat precies is wat we doen (en we weten ook wie het zijn, zei hij: `degenen die alle macht en rijkdom van de wereld hebben'). Alleen de caraïbische Lorna Goodison legde uitvoerig uit waarom een gedicht van Derek Walcott zo'n openbaring voor haar geweest was: ,,het speelde de rol van Johannes de Doper voor mij''.

Vanavond om 20.00 uur in de kleine zaal van de Rotterdamse schouwburg uitreiking van de C. Buddingh' Prijs voor het beste Nederlandstalige debuut, grote zaal internationaal programma met o.a. Thomas Lynch, Anneke Brassinga, Elly de Waard, Adam Zagajewski