Betwiste wet varkens wordt niet veranderd

Minister Brinkhorst (Landbouw) wil niet af van de omstreden varkenswet waarvan de rechter afgelopen donderdag in hoger beroep oordeelde dat deze terecht is opgeschort. De minister wil de uitspraak afwachten in een bodemprocedure van de boeren tegen de varkenswet.

Brinkhorst sluit niet uit dat er intussen ,,aanvullende'' en ,,vervangende'' maatregelen moeten worden genomen om de gestelde milieudoelen te bereiken, nu de varkenswet door de rechter buiten werking gesteld blijft. Europese milieurichtlijnen dwingen de minister hier ook toe. ,,Wél dient beseft te worden dat eventuele alternatieve maatregelen zeker niet minder ingrijpend kunnen zijn'' dan de varkenswet die nu bestaat, schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer.

Verder gaat Brinkhorst in cassatie bij de Hoge Raad. Hij noemt het door de rechter buiten toepassing verklaren van een wet ,,zeer verstrekkend''. De staat wil de ,,vereiste helderheid'' krijgen in deze ,,principiële kwestie'', zo schrijft de minister in zijn brief aan de Tweede Kamer.

Brinkhorst (D66) volgde vorige week Apotheker op, die aftrad omdat hij ,,niet drie jaar lang een juridische strijd'' wilde voeren. De varkenswet behelst een gedwongen inkrimping van de varkensstapel, zonder schadevergoeding, met als doel de milieuvervuiling door mest tegen te gaan.

Sinds de inwerkingtreding van de wet zijn er door de varkensboeren verschillende juridische procedures tegen de wet aangespannen. Afgelopen donderdag was de meest recente rechterlijke uitspraak in de kwestie.

De varkenswet is van de hand van de huidige minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen (VVD), die in Paars I minister van Landbouw was. Brinkhorst houdt vast aan diens standpunt dat de staat ,,niet schadeplichtig'' is. Omdat ,,vanaf 1985 een consequent beleid'' door de overheid is gevoerd dat erop is gericht de omvang van de veehouderij in overeenstemming te brengen met de milieunormen, is de varkenswet volgens de minister ,,niet zozeer te beschouwen als ontneming van eigendom'' maar als een manier om ,,overproductie aan varkensmest te voorkomen''.

Oud-minister Apotheker, partijgenoot van Brinkhorst, had een alternatief waarbij de boeren wél schadevergoeding zouden krijgen.

Brinkhorst, die zich in de brief voor het eerst uitlaat over de varkenskwestie, vindt dat ,,de sector zelf onvoldoende bereid of in staat is gebleken zijn verantwoordelijkheid te nemen'' voor ,,maatschappelijke randvoorwaarden''. Brinkhorst meent dat de boeren rekening moeten houden met ,,milieu, ruimtelijke kwaliteit, dierenwelzijn, diergezondheid en volksgezondheid''. De organisatie NVV van varkenshouders wil met een eigen plan komen.

De minister noemt het ,,zorgwekkend uit een oogpunt van milieu'' dat door de rechterlijke uitspraken een ,,belangrijk en effectief instrument uit de handen van de overheid is geslagen'' om een vermindering van varkensmestproductie te realiseren. ,,In de gegeven omstandigheden is zelfs een landelijke groei van de varkensstapel mogelijk'', schrijft Brinkhorst.

PvdA en VVD hebben er begrip voor dat Brinkhorst de varkenswet niet van tafel veegt. Hij heeft te maken met Europese milieuregels. Het CDA is ,,verbijsterd''.

HOOFDARTIKEL: pagina 7