Hockeyers krijgen weer les in efficiëntie

Flink wat tegenwind bespeurde Maurits Hendriks de laatste dagen al in Brisbane. Vanmorgen kon de bondscoach die woorden herhalen in het State Hockey Centre waar zijn hockeyers hun tweede nederlaag moesten incasseren bij het toernooi om de Champions Trophy. Net als Zuid-Korea vrijdag gaf gastland Australië de wereld- en olympisch kampioen vandaag een lesje in effectiviteit, 2-1. Nederland heeft na de nederlaag nog slechts een theoretische kans op het bereiken van de finale.

Tophockey is het beperken van toevalligheden, luidt de filosofie van Hendriks. Aan de oostkust van Australië kan de opvolger van succescoach Roelant Oltmans na vijf dagen niets anders constateren dan dat ,,toeval een steeds grotere rol speelt door de nieuwe shoot-regel en wij niet beloond worden voor onze kwaliteiten''. Voorzichtig blikte Hendriks alvast vooruit naar het Europees kampioenschap, begin september in Padova. Eén zekerheid heeft de voormalige assistent in Italië. ,,Als het daar ook fout loopt, hebben we echt een probleem.''

Alleen een zege volstond vandaag voor Nederland in de strijd om behoud van de titel die het vorig jaar in Lahore won. Zaterdag werd echter al duidelijk dat die missie tot mislukken gedoemd is, nadat Pakistan de titelverdediger opnieuw ernstig in verlegenheid had gebracht, 2-2. Indrukwekkend optreden van doelman Guus Vogels, de stand-in van de afwezige routinier Ronald Jansen, voorkwam toen de tweede nederlaag op rij voor het elftal waarop de jacht geopend is.

Tegen Australië kon Hendriks vandaag geen beroep doen op twee basisspelers, verdedigers Bram Lomans (ontstoken pols) en Peter Windt (kuit). Beiden vervullen een cruciale rol bij één van Nederlands belangrijkste wapens, de strafcorner: Lomans als schutter en Windt als stopper. Noodgedwongen nam Remco van Wijk vandaag de honneurs waar van Lomans, terwijl Sander van der Weide voor de taak stond de bal stil te leggen.

Zes keer kreeg het gelegenheidsduo de kans zich te onderscheiden. Slechts één keer kwamen zij dichtbij een treffer. Maar Jason Duff haalde tien minuten voor tijd de vierde corner met zijn voet uit de doelmond. ,,Vol op zijn poten'', meende schutter Van Wijk, die vergeefs aandrong op een strafbal. Ook voor rust al lieten de spelers hun frustraties de vrije loop. Zowel tegenover elkaar als tegenover de scheidsrechters, waarmee eens temeer duidelijk werd hoe diep de ergernis zit over het omstreden experiment van de internationale hockeyfederatie.

Australië heeft minder moeite met de nieuwe regel die bepaalt dat onopzettelijk balcontact met voet of been niet bestraft wordt. Het spel van The Kookaburras is niet zozeer gericht op het zoeken van de voet als wel op het vinden van het doel. Met een keur aan jonge energieke aanvallers, onder wie de verrassende debutant Craig Victory (19), beschikt bondscoach Terry Walsh over een ploeg die voor eigen publiek kan afrekenen met het vooroordeel als zou het een abonnement hebben op troostprijzen.

Zelfs die lijken voor Nederland buiten bereik, maar zorgen maakt Hendriks zich vooralsnog niet. Met opgetrokken schouders: ,,Winnen we een keer een toernooi niet, moet kunnen. Zolang het Nederlands elftal de intentie heeft beter te worden, lig ik nergens van wakker. Het zou niet best zijn als ik na één toernooi de weg kwijt raak. Soms moet je het accepteren als het tegenzit. Zeuren heeft geen zin.''

Toch kon Hendriks het niet nalaten opnieuw het omstreden shoot-experiment onder vuur te nemen. Nu onopzettelijk balcontact met voet of been oogluikend toegestaan wordt in Brisbane weet Nederland nauwelijks nog bressen te slaan in de verdediging van de tegenstander. Tegen Australië creëerde de ploeg weliswaar een aantal doelrijpe kansen, vooral na rust, maar het ontbrak de ploeg opnieuw aan overtuiging.

Vrijdag nog wilde Hendriks geen woord kwijt over de nieuwe regel, een dag later klaagde hij uitvoerig. Balvirtuozen als Teun de Nooijer delven volgens Hendriks het onderspit nu vooral verdedigers meer middelen (voet en been) tot hun beschikking hebben. ,,Technische vaardigheden doen er niet meer toe'', treurde Hendriks.

Hockey dreigt te verworden tot een ordinair stickgevecht waarbij spelers tot ontsteltenis van Hendriks ,,zelfs al headfirst-slidings'' gaan maken in hun jacht op de bal. ,,Ze duiken er maar in'', foeterde hij. ,,Hockey is geen voetbal, geen hurling en geen ijshockey. Hockey is in de eerste plaats een technische sport en dat moet het blijven.'' Bijval kreeg de coach van zijn aanvoerder, Stephan Veen, die in Brisbane met aanzienlijk minder plezier op het veld staat. ,,Want het lijkt onderhand wel veteranenhockey.''

Een dissident geluid kwam van Jacques Brinkman. ,,We moeten ophouden met zeuren'', vond de routinier. ,,Andere landen hebben er ook last van.'' Anders dan veel van zijn collega-internationals benadrukte hij de positieve kanten van de gewijzigde interpretatie. ,,Laten we eerlijk zijn: dat cornertje uitlokken door in kansloze positie de bal op een voetje te leggen, dat kon niet meer.''

Brinkman speelde tegen Australië zijn 298ste interland en dat was een klein wonder. Zaterdag kreeg de 32-jarige middenvelder een gele kaart wegens het gooien met zijn stick (,,Onzin, want ik liet 'm per ongeluk vallen''), nadat hij tegen Zuid-Korea ook al naar de bank was gestuurd. Na een vermaning van toernooidirecteur Alain Renaud mocht Brinkman vandaag weer opdraven. Ook Hendriks kreeg een berisping omdat hij de jury vrijdag verbaal onder vuur nam na een vermeende arbitrale dwaling.