Bijna een aardbeving in Italië

Bijna een aardbeving, is het commentaar vanmorgen op de uitslag in Italië. De centrum-linkse regeringscoalitie verliest fors terrein. De rechtse oppositieleider Silvio Berlusconi komt met zijn partij Forza Italia op de eerste plaats, met bijna acht procent voorsprong op nummer twee, de Linkse Democraten van premier Massimo D'Alema. De premier had vol vertrouwen gezegd dat zijn coalitie de veertig procent wel zou halen. Maar de Linkse Democraten en met name de Italiaanse Volkspartij, de twee grootste coalitiepartijen, moesten veel prijsgeven. De Democraten van oud-premier Romano Prodi, die voor het eerst aan verkiezingen meededen, krijgen nu een strategische positie binnen de coalitie. De tegen de acht procent voor deze nieuwe partij tekent de onvrede onder linkse kiezers over het huidige beleid. Maar ook met de Democraten van Prodi erbij haalt de coalitie de veertig procent niet.

Berlusconi viert feest. Ongeveer een kwart van de kiezers staat achter hem. Hij heeft ook de stille strijd om het leiderschap van de rechtse oppositie ruimschoots gewonnen. Zijn bondgenoot Gianfranco Fini van de Nationale Alliantie, de voormalige neofascisten, steekt hem voorzichtig naar de kroon. Om zijn kansen te vergroten sloot hij een pact met Mario Segni, die campagne heeft gevoerd voor staatsrechtelijke vernieuwing. Maar het koppel kreeg nog niet half zoveel stemmen als Berlusconi.

Ex-Eurocommissaris Emma Bonino zorgde voor de grootste verrassing. Zij zit bij de kleine Radicale Partij, maar partijvoorzitter Pannella besloot de naam te veranderen in Lijst Bonino. Die is meteen de vierde partij geworden. Ook zij belooft staatsrechtelijke vernieuwing. Het is nog onduidelijk of ze zich bij een van de twee grote blokken zal aansluiten.

De consequenties voor de nationale politiek worden pas duidelijk als ook de stemmen zijn geteld in de vele tussentijdse lokale verkiezingen. Het tellen heeft forse vertraging opgelopen omdat op sommige plaatsen tot na middernacht is gestemd. De stembureaus sluiten om tien uur, maar wie dan binnen is, mag alsnog zijn stem uitbrengen.