Zwarte balk

Het idee van burgemeester Opstelten om in bepaalde gevallen politieagenten op krantenfoto's onherkenbaar te maken, leidt volgens Harry van Wijnen in zijn artikel `Zwarte balk' (18 mei) tot inperking van de persvrijheid.

Van Wijnen haalt echter twee dingen door elkaar. Het ene is de politie gebruik te laten maken van filmmateriaal dat door cameraploegen tijdens rellen is gemaakt. Het andere is het anonimiseren van individuele agenten om te voorkomen dat dezen door agressievelingen bedreigd worden.

Het gebruik van filmmateriaal vormt inderdaad een journalistiek dilemma, zoals bijvoorbeeld ook vorig jaar bleek in Amsterdam na rellen met Marokkaanse jongeren. Het anonimiseren van individuele agenten is echter geen probleem. Het beperkt de vrije nieuwsgaring en de persvrijheid op geen enkele wijze. Hoe vaak worden in de krant mensen (bijvoorbeeld diplomaten) niet anoniem geciteerd? Het gaat in de meeste gevallen niet om wie iets zegt, maar wat die persoon zegt. Op de foto waarnaar Van Wijnen verwijst is iets dergelijks aan de hand. Het `nieuws' op de foto is niet dat enkele individuele agenten een vuurwapen richten op relschoppers. Het `nieuws' is dat de politie, dat is de organisatie in Nederland die onder meer is belast met handhaving van de openbare orde en veiligheid, een vuurwapen richt op relschoppers. Het onherkenbaar maken van individuele agenten doet niets af van de vrijheid om dit nieuwsfeit weer te geven.

Van inperking van persvrijheid is sprake wanneer het journalisten onmogelijk wordt gemaakt om hun werk te doen. Dit kan zijn door het bewust achterhouden of manipuleren van informatie. Of door het bedreigen of zelfs vervolgen van journalisten.

De gemakkelijke conclusie waarmee Van Wijnen zijn artikel besluit, lost het probleem niet op. Meer blauw op straat betekent niet dat relschoppers zullen ophouden via Internet agenten te bedreigen. Journalisten moeten beseffen dat met de snelle veranderingen in de media hun journalisitieke taak en verantwoordelijkheid ook veranderen. Door een krampachtig en misplaatst beroep op persvrijheid ontlopen zij die verantwoordelijkheid.