`Het ontwaken van het Griekse volk'

De NAVO-acties hebben de extremen in de Griekse politiek naar elkaar toegedreven.

De Communistische Partij van Griekenland (KKE) hoopt bij de komende Europese verkiezingen garen te spinnen bij de toestand in Joegoslavië. Met haar zes procent leidt de partij al jaren een bestaan in de marge. Maar dit keer verwacht zij te profiteren van wat zij noemt ,,het ontwaken van het Griekse volk''.

Veel Grieken zeggen de laatste tijd, in hun verontwaardiging over de acties van de NAVO in Joegoslavië, met graagte te luisteren naar Aleka Papariga, de kordate KKE-leidster, die nu met minder moeite dan vroeger haar gelijk tracht te halen. Een bekende rechtse kranteneigenaar, Dimitris Rizos, verklaarde onlangs in een televisiepanel dat hij zich steeds communistischer voelde worden, ja, zelfs ,,extreem communist''. Twee andere bekende Griekse persoonlijkheden, Liana Kanelli en Kostas Zouráris, voegden de daad bij het woord en lieten zich inschrijven bij de KKE en op haar kandidatenlijst voor het Europese Parlement.

Maar menigeen vraagt zich af, of de KKE hiermee niet een scheve schaats rijdt. De `nieuwe aanhang' betreft namelijk personen uit ultra-nationalistische gelederen, die ook bekend staan als ,,neo-orthodoxen''. Liana Kanelli is een gevreesd presentator op de televisie, waar zij iedereen die haar niet bevalt in de rede valt met razendsnel uitgesproken betogen die gewoonlijk geen einde willen nemen. Ooit speelde zij een rol in de rechtse partij Kodiso, maar de laatste tijd werd ze geheel in beslag genomen door de ,,demonische'' acties van het Westen op de Balkan.

Kostas Zouráris is een cultuurfilosoof, die de laatste jaren de superioriteit van de byzantijnse civilisatie probeert aan te tonen. In Bach hoor je al het Westerse militarisme, in de gotiek zie je het beginnende imperialisme, zo zegt hij. De byzantijnse muziek en architectuur daarentegen weerspiegelen zielsvrede en nederigheid.

Zouráris betoogt nu dat hij eigenlijk altijd al communist is geweest, maar dan als aanhanger van kloostergemeenschappen zoals die alleen in de orthodoxe wereld voorkomen. Hij hoopt op een ,,nieuwe'' EAM, de door het communisme geïnspireerde, massale verzetsbeweging die in de jaren 1941-44 tegen de bezetters vocht. Iets dergelijks moet nu weer van de grond komen tegen de dreigende Amerikaanse wereldheerschappij, zo vindt hij.

Ook betitelde Zouráris in een opzienbarend interview het huidige kabinet-Simitis, dat de bombardementen mede voor zijn rekening neemt, als een tweede Quisling-regering. Volgens Zouráris is er van etnische schoonmaak door de Serviërs nooit sprake geweest. Griekenland mag zich gelukkig prijzen, zo zei Zouráris in hetzelfde vraaggesprek, dat het geen Verlichting heeft gekend – deze heeft het Westen veel schade gedaan.

Zal de rood-zwarte coalitie, zoals ze hier en daar al wordt genoemd, de communisten aan stemmen helpen of zal de toetreding van deze twee prominenten, die door talloze Grieken als schertsfiguren worden beschouwd, de partij juist schade doen? Sommige verstokte communisten en andere anti-klerikale oud-gedienden houden hun hart vast, al protesteren zij niet openlijk, want dat is nooit gebruik geweest binnen de Communistische Partij.