Hannah Arendt 1

H.L. Wesseling zegt in zijn column `Hannah and her teachers'(NRC Handelsblad, 20 mei) wel erg weinig over Hannah Arendts tweede leermeester Karl Jaspers, en van het weinige dat hij zegt is een belangrijk deel fout: ,,Karl Jaspers was namelijk wel `goed' geweest. Hij was getrouwd met een joodse vrouw, had Duitsland daarom verlaten en de oorlog in Zwitserland doorgebracht.'' Jaspers was inderdaad met een joodse vrouw getrouwd, maar bracht de oorlog niet in Zwitserland door, en wees er na de oorlog op dat hij, door te zwijgen, `fout' was.

Jaspers sollicitatie in Zürich in 1936 mislukte, een andere mogelijkheid om naar deze plaats te gaan een jaar later verviel omdat de persoon die voor hen ijverde stierf. In 1938 staken de Duitse gezagsdragers een stokje voor een baan in Istanbul, en in dat jaar was Einstein niet bereid een goed woordje voor Jaspers in Princeton te doen omdat zijn geschriften op het geleuter van een dronkenman leken. Jaspers sloeg in 1939 een aanbod van Lévy-Bruhl om naar Parijs te gaan af: wegens het geld, de taal en de mogelijkheid dat Duitsland Frankrijk zou binnenvallen. In 1941 mocht Jaspers van de Duitse gezagsdragers naar Bazel, maar hem werd toevertrouwd dat zijn vrouw geen toestemming zou krijgen Duitsland te verlaten. Het is bekend op welke wijze Jaspers samen met zijn vrouw zelfmoord zou plegen als zijn vrouw gedeporteerd zou worden, wat in april 1945 gebeurd zou zijn als de Amerikanen niet net daarvoor Heidelberg hadden bevrijd.