Consumptiekathedraal

Bij eerste aanblik lijkt het een satellietlanceerbasis, regelrecht ontleend aan een James Bond-film. Maar vrees niet, dit is landelijk Kent en het zilvergrijze complex op de bodem van een voormalige kalkafgraverij ten oosten van Londen is niet meer dan Bluewater, Europa's grootste en nieuwste `retail and leisure destination'. Het woord `overdekt winkelcentrum' willen wij niet horen. Dat is bestemd voor Lakeside, dat andere megacomplex aan gene zijde van de Dartfordtunnel.

Bluewater heeft architectuur, Lakeside is gewoon gebouwd. Bluewater heeft `gasten', glanzende espressobars en valet-parking, Lakeside heeft de massa en Burger King. Al hebben beide Marks & Spencer: Bluewater hoopt op de meer upmarket-winkelaars uit (vermogend) Zuidoost-Engeland en acht zichzelf naar bouw en inhoud de consumptiekathedraal bij uitstek. Dit is geen grap. Eric Kuhne, de Amerikaanse architect van Bluewater, acht winkelen-op-zijn-best een `spirituele' ervaring. Zijn ontwerp verraadt dan ook – ik citeer – ,,de discrete maar alomtegenwoordige invloed van de grote gothische kathedralen in Engeland, Frankrijk en Italië''. Ik zag het er niet overtuigend aan af, maar het moet waar zijn. De correspondent geestelijk leven van The Times wijdde er een halve pagina aan en citeerde Kuhne uitvoerig waar hij beweert dat ,,shopping is the art of giving''.

En geven aan jezelf – `kopen' voor u en mij – is datgene waar Bluewater toe uitnodigt. De gedragspsychologen die de Australische ontwikkelingsmaatschappij Lend Lease hebben geadviseerd bij de opzet van dit 650 miljoen pond dure complex hebben goed gezien dat Bluewater zoveel moest worden als een mengeling van de betere Regent Street en King's Road – winkels en restaurants onder één dak. De Burlington Arcade is het zeker niet, maar al dat glas en marmer geeft de bezoeker het gevoel dat hij in zijn eigen mini-Londen loopt – alleen zijn alle vertrouwde winkels veel dichter bij elkaar.

Tussen de winkels van John Lewis (een soort super V & D) en Jerry's Home Store (de trendy woninginrichter) in hartje Londen ligt een rit per ondergrondse. In Bluewater kost de oversteek tussen beide zaken vijf minuten en dan is er ook nog tijd om ook Space NK Apothecary (cosmetica) en Muji (kleding en meubels) en Jaeger te doen en een hapje te lunchen aan de champagne- en kaviaarbar. Op Bank Holiday (3 mei) was het dringen op de Thames Walk, in de Rose Gallery en in The Guildhall (respectievelijk voor de `kritische' winkelaar, voor het gezin en voor de West End-ganger), maar boven de hoofden was goed de kunstzinnige detaillering onder de dakrand te zien. Op de Rose Gallery bestond die uit een gedicht: ,,All among the roses, stray the browsing sheep.'' Maar dat slaat vermoedelijk niet op de kudde consumenten daar beneden.

Bluewater (13.000 parkeerplaatsen) ligt bij de kruising van de M25 en de A2/M2 ten oosten van Londen. Per trein vanuit Londen Charing Cross: 4 x per uur naar Bluewater-Greenhithe, vanwaar een shuttle rijdt. Meer dan 60 bussen per uur vanuit omliggende plaatsen.