Is partnerdoding toegestaan?

Wat God samengevoegd heeft, scheide de mens niet. Het is die stelregel die mevrouw P. van der Molen ertoe bracht jarenlang de fysieke terreur van haar echtgenoot lijdzaam te ondergaan. Pas na zestien jaren van mishandeling kreeg ze de geest en nam de benen. Ze is nu succesvol ondernemer en vertelt opmerkelijk laconiek over het leed dat haar in het huwelijk is aangedaan.

Van der Molen is een van de sprekers in het nieuwe AVRO-programma De Kern van de Zaak. Het is de juridische variant van Vinger aan de Pols waarin de omroep medische kwesties aan de orde stelt. Tien weken achter elkaar zullen professionele of ervaringsdeskundigen onder leiding van Karel van de Graaf worstelen met juridisch-maatschappelijke dilemma's zoals `taakstraffen zijn te soft', `de buurt moet gewaarschuwd worden tegen zedendelinquenten' en `schaf de tbs af'.

De eerste aflevering gaat over geweld in het huwelijk. Gemiddeld vijftien vrouwen doden jaarlijks hun partner omdat ze de lichamelijke vernederingen niet langer verdragen. De stelling is, dat het straffen van mishandelde vrouwen die hun man doden na jarenlange mishandeling niet rechtvaardig is.

Gevoelsmatig mag die stelling kloppen, juridisch is de werkelijkheid ingewikkelder, legt bijvoorbeeld de officier van justitie uit. Mishandeling is geen pretje maar eigenrichting mag niet. Als u uw partner wilt doodslaan, doe het dan op het goede moment: vers tijdens de mishandeling. Alleen dan is er kans dat er juridisch gezien sprake is van noodweer.

,,Het is moeilijk kiezen als het gaat om de kern van de zaak'', concludeert debatleider Van de Graaf na veertig minuten praten. Dat geldt in ieder geval nauwelijks voor de eerste aflevering. Die gaat toch vooral over een onderwerp dat als maatschappelijk thema uitgekauwd is en als juridisch dilemma te weinig conflictstof bevat.

De debatreeks wordt samengesteld door Anne-Jean van Grinsven. Zij heeft eerder, eveneens voor de AVRO, de serie De Zaak gemaakt waarin een strafzaak uitvoerig met allerlei betrokkenen werd doorgenomen. Programma's waarin Van Grinsven oprechte liefde voor het juridische milieu en deskundigheid toonde. Geen alledaagse eigenschappen in de televisiejournalistiek.

Toch zou je willen dat haar talenten vooral een keer benut worden voor iets minder vrijblijvende televisie. Minder instructief en meer journalistiek. Waarom geen tweewekelijks magazine waarin juridische actualiteiten aan bod komen?

Geen platform met gratis zendtijd voor de overijdele patsers uit de strafadvocatuur of spannende reconstructies van gezellige moorden. Maar aandacht voor bijvoorbeeld de door de Tweede Kamer onderzochte effecten van de Van Traa-aanbevelingen over de ontspoorde opsporingsmethoden, of een debat waarin het referendum niet alleen als politieke kwestie, maar ook op zijn staatsrechtelijke merites wordt beoordeeld.

Nog even en één op de twee Nederlanders is jurist. Onder de AVRO-leden moet het vast nog erger zijn. Toch komen in de reguliere tv-actualiteitenprogramma's juridische onderwerpen er maar bekaaid af. Er ligt een enorme markt open voor de `verantwoordelijke omroep'.

De Kern van de Zaak, Ned.1, 22.49-23.32u.