Cruijff: `We slachten gouden kip'

Johan Cruijff sprak gisteren tot de captains of industry en in zijn gastcollege strooide hij ouderwets met Cruijffiaanse wijsheden. ,,Als je een speler niet dekt, kan hij ook niet uit de dekking lopen.''

Honderden managers uit het Nederlandse bedrijfsleven wilden slechts naar één man luisteren, want Johan Cruijff jongleert net zo opwindend met woorden als met een voetbal. Op een door Focus Conferences georganiseerd seminar filosofeerde Cruijff op zijn bekende, soms onnavolgbare wijze over de dreigende teloorgang van het Nederlandse voetbal. Gelukkig voor bondscoach Frank Rijkaard doceerde Cruijff voor de afgang van Oranje tegen Brazilië, anders zou zijn kritiek ongetwijfeld scherper zijn geweest. Met een nieuw spreekwoord: ,,We slachten onze gouden kip.''

Hoofdschuddend constateerde Cruijff dat ,,niemand in Nederland meer met drie spitsen speelt''. Bij Jong Oranje had de maestro al gezien dat de technische kwaliteiten van de aankomende talenten bedroevend zijn. ,,Je hoeft alleen maar naar de inspeelpass te kijken.'' En we mogen van Cruijff niet meer lachen om de Engelse voetballers waar Nederlanders zo graag met enig dédain van zeggen dat ,,ze de bal slechts een hijs naar voren geven''. Speelt het Nederlands elftal soms anders? Cruijff: ,,De opbouw bij Oranje wordt tegenwoordig verzorgd door de keeper en die heb ik de bal ook 35 keer een roei naar voren zien geven. Nederland onderscheidt zich in Europa van geen enkel land meer.''

Koester het unieke, Nederlandse karakter in het ontwikkelen van nieuwe strategieën, hield Cruijff de captains of industry voor. ,,We laten ons ondersneeuwen. We winnen het van geen enkel land op financieel gebied. Wij waren juist sterk door onze creativiteit. Het is veelzeggend dat Ajax slechts twee verdedigers kon leveren aan Jong Oranje, terwijl die club vroeger bekend stond om zijn aanvallers. Nederland moet zich niet aanpassen aan de rest, maar helaas voetbalt Oranje net zo als Denemarken en Italië.'' Tijdens een forumdiscussie stelde de onlangs bij Philips opgestapte topman Roel Pieper dat Europa juist veel kan leren van de Verenigde Staten. Dan had Pieper volgens Cruijff toch één ding niet begrepen. ,,Amerikanen zijn goede verliezers, Europeanen niet. Daarom hebben wij het gelijkspel uitgevonden om iedereen tevreden te stellen.''

Alleen leiders met visie kunnen het Nederlandse voetbal weer inhoud geven, betoogde Cruijff op het seminar over `coachend leiderschap'. ,,Sport is democratie met een dictator aan het hoofd'', zei Cruijff. Al moet die dictator wel op een mens blijven lijken, zoals zijn leermeester Rinus Michels. Zonder de naam van zijn rivaal te noemen, ontrafelde Cruijff het leiderschap van Louis van Gaal tot een gekunstelde poging de baas te spelen zonder het werkelijk te zijn. Volgens Cruijff heeft Van Gaal zijn eigen graf reeds gegraven door geen oog te hebben voor de reserves van Barcelona, toen de Catalaanse club bij Alaves de landstitel veroverde.

Zo had Cruijff het gedaan: ,,Huur een vliegtuig en laat ook de reserves mee delen in de vreugde, zoals bij Manchester United. Ik wilde altijd een selectie van maximaal 18 spelers. Dan wist ik in elk geval dat meer spelers voor me waren dan tegen me. Bij het huidige Barcelona zul je alle spelers content moeten houden en dat doe je niet door zeven spelers thuis te laten als het kampioenschap wordt gevierd. Dit is het begin van het einde, want juist deze spelers zullen zich tegen de coach gaan keren. Uit respect voor zijn reputatie heb ik Stoitsjkov ooit voorgehouden dat hij zijn eigen geluk moest zoeken. Negen van de tien coaches laten zo'n man afgaan om hun vingers niet te branden, ik wilde Hristo juist behoeden voor een afgang. Maar wat zag ik bij zijn terugkeer naar Barcelona? Stoitsjkov moest een half uur warm lopen zonder te mogen invallen. Dan overtreed je als coach een wet die je niet mag overtreden. Het resultaat is wel dat alleen ik ben uitgenodigd voor zijn afscheidswedstrijd in Sofia.''

Van Gaal overlegt wekelijks met Barcelona-voorzitter Núñez? Zonde van de tijd, meent Cruijff. ,,Núñez is als bouwondernemer niet gewend te discussiëren, want stenen praten nu eenmaal niet.'' Zo bedwelmde Cruijff zijn gehoor met Cruijffiaanse wijsheden als ,,wanneer je een speler niet dekt, kan hij ook niet uit de dekking lopen''. Was Cruijff eigenlijk een leuke coach? ,,Ik vind mezelf een moordgozer'', zei hij. Ruim vierhonderd managers waren het roerend met hem eens.