G7 en Rusland eens over Kosovo

De zeven rijkste industrielanden en Rusland zijn het vanmiddag in Keulen volgens diplomaten eens geworden over een VN-resolutie voor een vredesregeling in Kosovo.

Vanmiddag werd volgens Amerikaanse diplomaten overeenstemming bereikt over het laatste geschilpunt, de robuustheid van de toekomstige vredesmacht voor Kosovo.

Na overleg met president Jeltsin presenteerde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Ivanov vanochtend op de tweede dag van het G8-overleg nieuwe voorstellen over de tekst. Een van de oplossingen voor de laatste geschilpunten is het opnemen van de tekst van het vredesplan van de gezanten Ahtisaari en Tsjernomyrdin, dat vorige week door Belgrado is aanvaard, als bijlage bij de tekst van de resolutie. De resolutie is een cruciaal drukmiddel op Belgrado om dat vredesplan uit te voeren.

Gisteren werden de acht ministers het in acht uur vergaderen nabij Bonn nog niet geheel eens over de tekst van de VN-resolutie. De Amerikaanse president Clinton en zijn Russische collega Jeltsin spraken gisteren telefonisch af dat ze hun ministers zouden opdragen ,,hard te werken om de resterende kwesties op te lossen''. Volgens diplomaten bleven tussen de G7 en Rusland gisteren drie hoofdpunten over: de eis van de NAVO dat zij de leiding krijgt over en de kern vormt van de vredesmacht in Kosovo; de mate van robuustheid van die internationale troepenmacht; de aftocht van alle Joegoslavische troepen uit Kosovo.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Fischer, zei gisteravond dat zijn Russische collega Ivanov Moskou nog wilde raadplegen, wat opschorting van het overleg tot vandaag nodig maakte. Fischer sprak van ,,een zeer constructieve vergadering'' waarin overeenstemming was bereikt over zeventien van de twintig paragrafen van de VN-resolutie. Hij zei dat de G8 vastbesloten was hierover vandaag met een definitieve tekst te komen, die daarna onmiddellijk door de VN-Veiligheidsraad in New York in behandeling kan worden genomen.

Westerse regeringsfunctionarissen voegden hieraan toe dat in de resolutie wordt opgenomen dat Joegoslavië moet meewerken met het VN-tribunaal in Den Haag, al verschilden de G7 en Rusland gisteren nog van mening over hoe dit geformuleerd moet worden. Het tribunaal heeft de Joegoslavische leider Miloševic aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden. Rusland eist nog steeds een pauze in de NAVO-luchtacties voor het de VN-resolutie goedkeurt. De G8-vergadering gisteren volgde op de schorsing van het militaire overlegover de terugtrekking van de Serviërs.

Volgens Ivanov had die schorsing ,,het schema in de war gestuurd'' en ,,tot vertraging geleid''. De Serviërs eisen nu dat ze in Kosovo 15.000 militairen mogen achterlaten, het aantal dat daar vóór de oorlog was gelegerd. In het vredesplan van de Finse EU-gezant Ahtisaari en de Russische bemiddelaar Tsjernomyrdin staat dat de Serviërs slechts enkele honderden militairen mogen houden in Kosovo. Daarmee heeft Miloševic ingestemd. De Britse minister Cook onderstreepte gisteren dat compromissen in het door Belgrado aanvaarde akkoord van vorige week niet aan de orde waren.

De Finse gezant Ahtisaari, die gisteren ook deels het G8-overleg bijwoonde, zei dat Miloševic hem gisteren telefonisch had verzekerd het vredesakkoord te willen uitvoeren, ondanks de schorsing van de militaire gesprekken. Ahtisaari had Miloševic gezegd dat de NAVO geen gat wil laten vallen tussen het moment waarop de Servische troepen Kosovo verlaten en het moment van aankomst van de internationale troepenmacht. ,,Niemand van ons wil een veiligheidsvacuüm in Kosovo zien'', zo had Ahtisaari tegen Miloševic gezegd, aldus de woordvoerder van de Amerikaanse minister Albright. Miloševic had Ahtisaari gezegd zo snel mogelijk een VN-resolutie te willen zien. Beiden waren het er volgens Ahtisaari over eens dat VN-steun nodig is voor de entree van de NAVO in Kosovo. Ahtisaari vloog gisteren door naar China om steun te krijgen voor de VN-resolutie. Ook China, net als Rusland permanent lid van de Veiligheidsraad met vetorecht, heeft steeds gezegd dat de NAVO-bombardementen moeten stoppen voordat de VN-resolutie in New York kan worden behandeld.

Westerse diplomaten spraken van een ,,taaie vergadering'', waarin de VN-resolutie paragraaf voor paragraaf werd doorgenomen. Vorming van een door de NAVO geleide vredesmacht was daarin nog steeds een van de grote knelpunten. De Verenigde Staten beschuldigden de Serviërs er gisteren van tijdens de gesprekken aan de grens met Macedonië te proberen betere voorwaarden te verkrijgen.

De Westerse regeringen proberen verschillende stappen op weg naar vrede in Kosovo te ,,synchroniseren''. Het in Westerse kring circulerende ,,droomscenario'' voor de komende dagen luidt als volgt: eerst een akkoord over een VN-resolutie, dan een akkoord over de militaire uitvoering tussen de NAVO en Belgrado, vervolgens terugtrekking van de Servische troepen, daarna stopzetting van de NAVO-bombardementen, het ja-woord van de V-raad tegen de resolutie en ten slotte de entree van de internationale vredesmacht in Kosovo. Een Westerse diplomaat twijfelde gisteren aan de bedoelingen van de Russen en de Serviërs: ,,Wie wacht hier nu op wie'', vroeg hij zich af.

Tot zover onze redacteur.

De NAVO zet van haar kant de regering in Belgrado onder druk door de bombardementen op doelen in Servië en Kosovo te intensiveren. Gisteren vloog de NAVO 658 missies (tegen vier- à vijfhonderd per etmaal vorige week), waarvan 222 bombardementsmissies. 65 bombardementen golden het Joegoslavische luchtafweersysteem. Verder werden vliegvelden, munitie- en brandstofdepots, een trainingsfaciliteit en een militaire opslagplaats gebombardeerd. In Kosovo werden volgens de NAVO twintig stuks artilleriegeschut uitgeschakeld. Ook zouden tien pantserwagens, negen mortierposities, acht mobiele raketlanceerinstallaties en zes tanks zijn getroffen.

Een Kroatische journalist, die eind april door de Joegoslavische autoriteiten werd gearresteerd en die is beschuldigd van spionage, is ontsnapt en ondergedoken. Dat meldde vandaag een blad in Montenegro. De man, Antun Masle, werd aangehouden toen hij vanuit Albanië Joegoslavië wilde binnengaan. (Reuters, AP, AFP)