Urna Chahar-Tugchi zal hopelijk onbekend blijven

Rondbazuinen of stiekum voor jezelf bewaren? De zang van de Mongoolse Urna Chahar-Tugchi plaatst de luisteraar voor hetzelfde dilemma als de toerist die een heel mooi plekje heeft ontdekt. Haar optreden tijdens de opening van het Amsterdam Roots Festival, een onderdeel van het Holand Fesival, in de kleine zaal van de Melkweg was zo'n intense en intieme ervaring dat je er niet aan moet denken dat ze binnenkort in de Max optreedt, of, erger nog, op een gratis openluchtfestival.

Met uiterste concentratie wijdde Urna Chahar-Tugchize zich aan een gevarieerd repertoire van Mongoolse traditionals en eigen stukken, soms vrolijk of lieflijk, soms extreem luid en doordringend maar altijd gericht op het overbruggen van de taalkloof, ook met toelichtingen in het Duits.

Een groter contrast met de in glitter en bloot geklede Turkse zangeres Sertab Erener was nauwelijks denkbaar. Haar platen schijnen bij miljoenen te verkopen en dat is te begrijpen want haar podiumgedrag stemt tot in de details overeen met de Wereld Songconventies. De armen spreiden betekent `ik heb u lief', als ze beide dient men te klappen en als ze zwaaien van links naar rechts dan moeten aanstekers worden ontstoken. Dat Erener een klassieke opleiding tot coloratuursopraan heeft voltooid, is wel degelijk te merken, zeker als ze om het culturele peil te verhogen een stukje Mozart tot gehakt zingt. Dat de basgitaar en de basdrum krachtig dreunen en alle conversatie plaats vindt in het Turks bevordert even krachtig de communicatie, want uit die hoek komt ook het merendeel van het publiek.

Haar landgenote Senem Diyici had eerder in dezelfde Max meer moeite met de zaal. Haar zang heeft namelijk een jazzy inslag, net als op haar laatste cd Tell me, Trabizon, opgenomen met musici uit Frankrijk, het land waar zij al jaren woont. Van hen is alleen gitarist Alain Blesing met haar meegekomen en ook diens ingetogen spel is boter aan de Turkse galg.

Voor de Oesbeekse Yulduz Usmanova, wier achternaam we van haar nieuwe platenbaas mogen vergeten lijkt het nauwelijks meer uit te maken; publiek, decibellen, weer, wind en wegwaaiende noten, zolang het allemaal maar veel is. Haar stem wordt in het Oosterpark krachtig overstemd door drums en bas maar dat drukt geenszins de pret. Als er iets is te verstaan als `balle, balle' wordt er hartelijk meegebruld. Maar bereikt Yulduz zó de hitparade?

Amsterdam Roots Festival 5/6 Melkweg en 6/6 Oosterpark, Amsterdam. Verder: Tropeninstituut 7/6 Arif Sag en Psarantonis en 8/6 Corou de Berra en Cuncordo en Tenore de Orosei.