Gilletjes voor Öcalan

Een demonstratie van veertigduizend Koerden in Den Haag is gisteren rustig verlopen. Zij blijven hun leider Öcalan steunen.

Als de zes agenten van de bereden politie bij de Haagse Burgemeester Patijnlaan tegen half één de weg over steken wordt het verkeer gemaand te stoppen. De automobilisten die moeten wachten op de Koerden die zaterdag in Den Haag demonstreerden voor de vrijlating van hun leider Abdullah Öcalan, kunnen hun motor gerust uitzetten.

Alsof er nooit meer een einde aan komt, trekt een onafzienbare groep met duizenden rode en groengele vlaggen, spandoeken en foto's de stad in. Koerden met rode bandjes om de armen, leden van de eigen ordedienst, lopen zenuwachtig naast de immense menigte. Met stokken in de handen manen ze de demonstranten in keurige rijtjes naast elkaar te lopen. ,,Vrijheid voor Öcalan'', klinkt uit voor het Vredespaleis. Gevolgd door massale gilletjes.

De opkomst bij de betoging, georganiseerd door de Federatie van Koerden in Nederland, overtreft alle verwachtingen. Als tegen twee uur de weg weer wordt vrijgegeven aan het wachtende verkeer, zijn er ongeveer veertigduizend Koerden uit de Benelux, Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk op weg naar het zeven kilometer verder gelegen Haagse Zuiderpark. ,,Eins, zwei, drei Koerdistan frei'', is een van de favoriete leuzen onderweg.

Abdul (37) is al op vrijdagavond met een paar vrienden met de auto vanuit het Duitse Bremerhaven naar Den Haag vertrokken. Van twijfel aan zijn leider, die tijdens zijn proces op het zwaarbewaakte gevangeniseiland Imrali de Koerdische Arbeiders Partij (PKK) opriep om de wapens tegen Turkije neer te leggen, wil Abdul niets weten. ,,Denk je dat ik zevenhonderd kilometer in de auto ga zitten als ik niet meer in hem geloof? Ze hoeven ons niet te zeggen hoe Öcalan is. We kennen hem al dertig jaar.''

Even verderop loop Sait die met de bus vanuit Frankfurt naar Den Haag is gekomen. ,,Het is een schande'', zegt hij. ,,Öcalan is als een beest op een eiland in een glazen kooi gezet. En op de televisie is hij alleen te zien als hij zijn verontschuldigingen aanbiedt. Maar ze krijgen hem niet klein. Hij is nog net zo sterk als altijd, misschien nog wel sterker. Hij is altijd voor vrede geweest. Er is genoeg bloed vergoten.'' Uit duizenden kelen klinkt de roep om gerechtigheid voor `Apo'. Öcalan is nog steeds `oompje' voor zijn volk.

Vanuit balkonnetjes kijken Hagenaars met draaiende videocamera's in de handen neer op de Koerdische menigte die als een immens lint zingend en schreeuwend door autovrije de straten trekt. De bewoners van de Haagse binnenstad hebben massaal gehoor gegeven aan de oproep van de politie om hun voertuigen weg te halen. Volgens de politie ,,om de Koerden de ruimte te geven''. Het spoor van vernielingen die Koerdische demonstranten in februari, toen Öcalan werd gearresteerd, in de Wagenstraat aanrichtten, ligt nog vers in het geheugen. De Haagse burgemeester Deetman wilde, ondanks een oproep van het Haagse CDA, de manifestatie niet verbieden. Wel zegt hij dat ,,te veel demonstreren'' mogelijk niet bijdraagt aan de integratie van de diverse groeperingen in Den Haag.

De manifestatie verloopt uitermate rustig. De agenten die de stoet begeleiden en de pelotons Mobiele Eenheid die op strategische plekken staan opgesteld hoeven niet in actie te komen. Hoeveel agenten er precies aanwezig zijn, wil de politie niet zeggen.

In het Haagse Zuiderpark, waar in tijden niet zo veel groengele vlaggen te zien zijn geweest, is de sfeer aan het einde van de middag vredig. I.S. Vanli, de voorzitter van het op 24 mei opgerichte Koerdisch Nationaal Congres, onderstreept dat het congres volledig achter Öcalan staat. ,,We hopen dat de wereld zijn woorden goed begrijpt. Öcalan wil zich inzetten voor de vrede.'' Een woordvoerder van de ERNK, een politieke tak van de PKK, heeft een waarschuwing klaar: ,,In 3000 jaar hebben de Koerden niet zo'n leider gehad als Öcalan. Als de regeringen zijn woorden niet begrijpen en toestaan dat hij de doodstraf krijgt, hebben ze een probleem met ons.''